Iod phóng xạ là gì? Điều trị với i ốt phóng xạ

Iod phóng xạ

Iod-131 (131I) là một đồng vị phóng xạ quan trọng của iod được phát hiện bởi Glenn Seaborg và John Livingood vào năm 1938 tại Đại học California, Berkeley.

Iodine-131 có thể được “nhìn thấy” bằng các kỹ thuật hình ảnh y học hạt nhân (tức là máy ảnh gamma) bất cứ khi nào nó được sử dụng để điều trị, vì khoảng 10% năng lượng và liều bức xạ của nó là thông qua bức xạ gamma. Tuy nhiên, vì 90% bức xạ khác (bức xạ beta) gây tổn thương mô mà không đóng góp vào bất kỳ khả năng nào nhìn thấy hoặc “hình ảnh” đồng vị, các đồng vị phóng xạ ít gây tổn hại khác của iod như iod-123 (xem đồng vị của iod) được ưu tiên trong các tình huống khi chỉ cần chụp ảnh hạt nhân. Đồng vị I-131 đôi khi vẫn được sử dụng để chẩn đoán hoàn toàn (nghĩa là hình ảnh), do chi phí thấp so với các đồng vị phóng xạ iod khác. Liều hình ảnh y tế rất nhỏ của I-131 không cho thấy sự gia tăng ung thư tuyến giáp. Đổi lại, sự sẵn có chi phí thấp của I-131 là do sự dễ dàng tạo ra I-131 bằng cách bắn phá neutron của Tellurium tự nhiên trong lò phản ứng hạt nhân, sau đó tách I-131 ra bằng nhiều phương pháp đơn giản khác nhau (ví dụ, làm nóng lái xe ra khỏi iod dễ bay hơi). Ngược lại, các đồng vị phóng xạ iod khác thường được tạo ra bằng các kỹ thuật đắt tiền hơn nhiều, bắt đầu bằng bức xạ lò phản ứng của các viên nang khí xenon đắt tiền.

Iod phóng xạ cũng là một liệu pháp phổ biến trong điều trị nhiễm độc giáp do cường giáp. Cơ chế hoạt động của thuốc này là khi đưa được tuyến giáp hấp thụ, iod phóng xạ sẽ gây viêm mô đặc hiệu, dẫn đến xơ hóa tuyến giáp và phá hủy mô tuyến giáp, từ đó làm giảm nồng độ các hormone giáp được tiết vào máu.

Tuy nhiên, do iod phóng xạ sẽ gây phá hủy vĩnh viễn mô tuyến giáp nên thường gây suy giáp sau đó. Vì thế, những bệnh nhân sử dụng liệu pháp này hầu hết sẽ cần điều trị bổ sung hormone giáp (levothyroxine) suốt đời để duy trì nồng độ hormone bình thường trong cơ thể.

Điều trị ung thư tuyến giáp với liệu pháp i ốt phóng xạ

Tuyến giáp có khả năng hấp thụ gần như tất cả iốt khi được đưa vào trong cơ thể bạn. Do đó, iốt phóng xạ – Radioiodine (RAI, còn được gọi là I-131) có thể được sử dụng để điều trị ung thư tuyến giáp. Iốt phóng xạ – Radioiodine thu thập chủ yếu trong các tế bào tuyến giáp, nơi bức xạ có thể phá hủy tuyến giáp và bất kỳ tế bào tuyến giáp nào khác (bao gồm cả tế bào ung thư) chiếm iốt, mà ít ảnh hưởng đến phần còn lại của cơ thể bạn. Liều bức xạ được sử dụng ở đây mạnh hơn nhiều so với liều lượng được sử dụng trong quét tia phóng xạ.

Phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp uống iod phóng xạ có thể được sử dụng để cắt bỏ (phá hủy) bất kỳ mô tuyến giáp nào không được loại bỏ bằng phẫu thuật hoặc để điều trị một số loại ung thư tuyến giáp đã di căn đến các hạch bạch huyết cũng như các bộ phận khác của cơ thể.

Điều trị iốt phóng xạ ban đầu có thể được thực hiện bất cứ lúc nào, nhưng thường là 6 tuần đến 6 tháng sau khi phẫu thuật. Lý do của việc trì hoãn có thể là do bác sĩ của bạn muốn xem tình trạng của bạn sau khi phẫu thuật như thế nào trước khi quyết định xem liệu iốt phóng xạ có cần thiết hay không.

Liệu pháp iốt phóng xạ giúp người bệnh sống lâu hơn nếu họ bị ung thư tuyến giáp thể nhú hoặc thể nang (ung thư tuyến giáp biệt hóa) đã di căn đến cổ hoặc các bộ phận khác của cơ thể. Nhưng lợi ích của liệu pháp iốt phóng xạ ít rõ ràng hơn đối với những người bị ung thư tuyến giáp nhỏ mà dường như chưa di căn, thường có thể được loại bỏ hoàn toàn bằng phẫu thuật. Vì vậy, tuỳ thuộc vào tình trạng thực tế của bệnh thì bạn nên thảo luận về rủi ro và lợi ích của liệu pháp iốt phóng xạ với bác sĩ. Mặc khác, liệu pháp iốt phóng xạ không thể được sử dụng để điều trị ung thư biểu mô tuyến giáp thể tủy (không biệt hóa) và thể tủy vì những loại ung thư này không sử dụng iốt.