Tôi rất thích đọc truyện ngụ ngôn, đặc biệt là những truyện ngụ ngôn hay về cây cối, động vật, thậm chí đồ vật. Chúng gần gũi, dễ hiểu, và đôi khi khiến chúng ta nhớ mãi một bài học cuộc sống quan trọng nào đó. Năm 2013, một lần đi dạo hồ nước gần nhà, tôi nảy ra ý tưởng truyện ngụ ngôn hay về cái cây, và đã viết nó xuống. Đến giờ đọc lại, tôi vẫn thấy thấm thía.
Cách đây hàng triệu năm, khi sa mạc Sahara vẫn còn là nơi trú ngụ của những khu rừng xanh tốt. Cây cối mọc um tùm đến mức tôi tin là nếu có nhảy từ máy bay xuống mà dù bị thủng, bạn sẽ vẫn còn sống, và có lẽ mình mẩy của bạn sẽ có không ít những vết xước, khi cố len lỏi xuống mặt đất để lắng nghe cuộc trò chuyện của một đám cây non.
“Thật là tuyệt vời,” một cái cây lên tiếng, “thiên nhiên đã quá ưu đãi chúng ta!” “Đúng vậy,” một cây khác nói, “dòng nước ngầm mát lành tự chảy qua rễ mình đã quá.” “Chuẩn rồi,” một cây béo ú cất giọng thoả mãn. “Đơn giản chỉ là hút và tận hưởng!”
Rất nhiều cây khác hùa theo, đại ý là nước ngon, bổ dưỡng, dùng cả đời không hết. Trong khi đó, một cây sồi bé nhỏ nhất đám im lặng. Có thể bạn cho rằng sự tự tin tỉ lệ thuận với vóc dáng tí hon ấy. Nhưng đừng nhầm nhé, sồi con đang ngẫm nghĩ, và cuối cùng nó mới cất tiếng, giọng không to nhưng rõ tròn từng chữ.
“Tớ không nghĩ vậy, ông tớ bảo chẳng có gì là mãi mãi, sẽ có ngày nguồn nước cạn kiệt. Nếu chỉ biết tận hưởng mà không phát triển bộ rễ mạnh khoẻ, chúng ta sẽ sớm tuyệt chủng!”
“Tuyệt chủng ư?” Cái cây béo ú cười. “Thôi đi ông cụ non, chỉ có tụi khủng long mới tuyệt chủng thôi. Chứ nguồn nước tinh khiết này đã nuôi dưỡng khu rừng hàng ngàn năm rồi, không đời nào có chuyện đó đâu!”
“Đúng rồi, đúng rồi!” Cả đám cây tán đồng.
Sồi con không còn biết nói gì nữa. Nó đành lủi thủi một mình, mặc kệ lũ bạn đang cười đùa ầm ĩ.
Thế là từ hôm đó, trong khi bạn bè tập trung phát triển sao cho thân dài, cành bự, lá to để vươn cao đón ánh mặt trời và khoe hình thể, thì sồi con dùng phần lớn chất dinh dưỡng để chăm sóc phát triển bộ rễ để vươn xa và sâu hơn. Mỗi lần rễ sồi tiến được một đoạn và tìm ra nhánh nước ngầm mới, cảm giác chiến thắng nho nhỏ mơn man, sồi con rất vui.
Cũng không ít lần, sồi con gặp phải những viên đá hay những vùng đất cứng không có nước, song nó không hề nản chí chút nào. Ông nó đã dặn chỉ có sự kiên trì mới đem lại những thay đổi. Mơ ước của sồi con là có thể đưa được rễ đến những vùng xa nhất, sâu nhất mà chưa ai đến được.
Thời gian trôi qua, thiên nhiên thì vẫn tiếp tục ưu đãi khu rừng. Sồi con ngày nào giờ đã trưởng thành, cưới vợ, sinh con (theo cách của loài cây nha), và vẫn giữ vững ước mơ của mình. Cả họ nhà sồi không ngừng phát triển để vươn sâu hơn trong lòng đất, và có những trải nghiệm tuyệt vời mà ít loài cây nào biết được, vì họ chỉ mải mê trên mặt đất.
Cuối cùng ngày ấy đã đến, một cơn động đất làm cho nhiều mạch nước ngầm bị tắc. Khu rừng bao ngàn năm nay dưới sự chăm sóc ân cần của người mẹ thiên nhiên, phải tự sống với những thử thách của cuộc đời. Nguồn nước cạn kiệt, nhiều cây đã lần lượt ngã xuống, đám cây nói chuyện rôm rả xưa kia, giờ còn lại lèo tèo dưới ánh mặt trời thiêu đốt.
“Trời ơi, nhìn mà kìa, mặt đất rạn nứt hết rồi!” Cái cây béo ú dạo nọ kêu lên và từ từ đổ xuống, bộ rễ yếu ớt không thể giữ được cái thân to khỏe. “Chúng ta sẽ chết mất, chúng ta sẽ chết mất!”
Cách đó không xa, gia đình nhà sồi vẫn đứng vững, giờ chính là lúc họ cần phải quyết tâm hơn bao giờ hết để chinh phục những độ sâu mới, tìm nguồn nước mới. Có lẽ thiên nhiên cũng khó mà đánh gục được một loài cây với niềm tin sống mãnh liệt đến vậy, có lẽ thế nên chúng đã vào giai thoại (hoặc truyện ngụ ngôn của Fususu)
