Đạo giáo có một số cấm kỵ mà những người sơ học cần lưu ý, tránh phạm phải đối với một đạo sĩ. Có thể nhắc đến như: Tam bất vấn, tam bất ngôn và tam bất khởi.
Nguồn: Đạo sĩ Càn Khôn Tử, Vô Danh Tử
ảnh: internet
1/Tam bất vấn gồm: Nhất bất vấn thọ, nhị bất vấn tục sự, tam bất vấn gia thường tịch quán. Thứ nhất không hỏi tuổi, thứ hai không hỏi đời tư tục sự, thứ ba không hỏi quê quán xuất thân. Phàm việc hỏi tuổi dễ gây ra sự “khinh-trọng”, nghĩa là thói đời hay kính già, chê trẻ. Tuy nhiên, việc tu trì không thể dựa trên tuổi tác mà suy xét. Có người đi tu từ thuở thiếu niên, có kẻ về già mới nhập cửa Đạo. Thứ đến, kẻ tu Đạo truy cầu lý tưởng nam cung thăng tiên, ngộ đạo tu chân, đức hạnh tu vi, người đã xuất gia, ắt không còn vọng niệm về tục sự, không nên lấy chuyện danh lợi, cơm áo gạo tiền mà quấy rầy người thanh tu. Cuối, xuất thân quê quán dễ gây nên “chia rẽ”: dân xứ này văn minh đô hội, dân cõi khác mọi rợ man di, thảy đều là nhị tâm phân chia, sinh lòng bất kính.
2/Tam bất ngôn: “Đạo giáo nghi phạm” có đề cập: “Tảo bất ngôn mộng mị, ngọ bất ngôn sát phạt, vãn bất ngôn quỷ thần”. Sáng không nói chuyện mộng mị, trưa không bàn chuyện sát phạt thế nhân, tối không luận quỷ thần sự vụ. Tất tiên, sáng sớm, đạo chúng cần thanh tĩnh thân tâm, chuyên tâm suy xét việc cần làm, định hướng công việc trong một ngày. Bàn chuyện mộng mị, thời dễ sinh lòng buông thả theo mộng, quên lãng thực tại. Thứ đến, giờ Ngọ là lúc Dương khí cường mãnh, ứng với đức “hiếu sinh cứu vật”. Kẻ nào nói chuyện sát hại là trái lẽ Đạo. Thanh Huyền Sám có nói: “Đức hiếu sinh cứu vật là lẽ tự nhiên của Đạo ta vậy!”. Khi cuối là về đêm, âm khí trọng, nói chuyện quỷ thần tất chiêu họa hoạn, lại có kẻ rắp tâm hù doạ, kinh động đạo chúng, cho nên không được luận bàn.
3/Tam bất khởi: Đạo sĩ đang ăn cơm, tụng kinh và đả toạ thiền tĩnh, người khác không được phép quấy rầy, và đạo sĩ cũng không được phép đáp lại. Đạo sĩ dụng trai thực đều có điển chế quy phạm, kính cẩn nghiêm cung. Ăn uống là việc đại sự, đạo sĩ cung dưỡng quỷ thần cùng thân mình tức cử tam duyên. Lại nữa, khi ăn, người tu phải thêm suy xét vật thực mình có, thức ăn mình nhận và đồ thập phương cung dưỡng hòng tránh phải tai khiên tội vạ. Như thế, không quấy rầy. Khi trì tụng chân kinh, “Thái Thượng Huyền Môn Công Khoá Kinh Tự” nói: “Phàm tụng kinh giả, thiết tu trai giới, nghiêm chỉnh y quan, thành tâm định khí, khấu xỉ diễn âm, nhiên hậu lãng tụng. Thận vật khinh mạn, giao đầu tiếp nhĩ. Vụ tại đoan túc, niệm niệm vô vi”. Nghĩa là tụng kinh cần trai giới sạch sẽ, y quan chỉnh tề, thành tâm định khí, miệng lưỡi diễn âm, sau đó mới trì tụng chân kinh. Thời khi tụng niệm, không được khinh mạn, phải thật nghiêm trang, niệm niệm không sai lệch. Việc quấy rầy đạo sĩ lúc tụng kinh dễ khiến đạo sĩ lơ là vọng động, gây ảnh hưởng đến quá trình hành trì, thế nên không được quấy rầy.
Tĩnh tọa, tức nói đến việc đạo sĩ tu luyện tĩnh công. Đạo sĩ dĩ đạo vi sự, đặt Đạo lên hàng đầu trong đời sống chính mình. Đạo sĩ hành tĩnh tọa thời ứng với việc bài trừ càn nhiễu, hướng Đạo tu tâm. Tĩnh toạ cũng là cách quán ngã – vật, không chấp trước, không bấu víu câu nệ, vậy nên kỵ có người làm phiền và cũng kiêng khởi tâm mà đáp lời. Tóm lại, những việc cấm kỵ ấy đều mang những ý nghĩa sâu sắc đối với tín đồ Đạo giáo. Chính điều cấm kỵ, răn dạy của tiền nhân đã trở thành một lề lối, dẫn bước và chỉ đường đạo chúng đến nẻo phải đường ngay!
KIẾN ĐÀN THẬP KỴ
Thiết lập đàn tràng, cung dưỡng thần minh, ấy là tỏ bày lòng thành với Thánh Chúng. Giữ tâm thành tín, nhưng không nhờ các hoạt động trai tiếu, há có thể minh tâm tín Đạo, lũy tiến trên nẻo tu trì? Uy nghi tuy dầu chỉ là hình thức, nhưng nội hàm ẩn chứa điều thâm lý; Huyền khoa được bố trí theo nghi luật, bên trong thảy có điều áo tàng. Vì vậy, Đạo giáo tu hành xưa nay đều nương vào Kinh văn mà rèn tâm thanh tĩnh, cậy nhờ Khoa luật mà chỉnh thân đoan chính. Thế nên trong việc thiết lập đàn tràn, chư vị tổ sư từng định chế một số cấm kỵ, nay cùng bàn đến.
ảnh: internet
Đệ nhất kỵ đàn: “Nữ Thanh Thiên Luật cấm nhiên đàn; Vi giả Phong Đô tội Tổ tiên; Thử sự phi khinh quân thiết ký; Phạm thiêu âm khiển bệnh tai liên”. Nữ Thanh Thiên Luật cấm đốt gỗ đàn hương nhưng không giải thích nguyên do. Đến đời Minh, “Thiên Hoàng Chí Đạo Ngọc Sách” nói đàn hương vốn từ ngoại vực đem vào, không thể dâng hiến cao chấn. Khi xem lại các bản văn khác như “Vô Thượng Bí Yếu” (đời Đường), nội dung không cấm gỗ đàn hương. Điều này được lí giải là từ giai đoạn đời Đường, tường vách vương công quý tộc được tô vẽ bằng bùn gỗ đàn hương, giường ghế cũng làm bằng thứ gỗ ấy. Sau đó, trải qua binh biến một số gia đình sa sút, bùn này bị cạo trộm để làm hương, bàn ghế chẻ nhỏ để đốt trầm, mà bán cho nhiều chùa chiền, cung quán. Từ đó, tránh sự ô uế nên các nơi không dùng.
Đệ nhị kỵ hoa: “Bách hoa giai khả hiến thần thiên; Nguyệt quý điều trung hữu cấm ngôn; Thử vi bất cập thời yêu diễm; Ngự chú lang hàm Cảm Ứng Thiên”. Trăm hoa đều có thể dâng hiến thần minh, nhưng hoa hồng tất cấm, bởi thường tượng trưng cho chuyện yêu đương trai gái. Đồng thời, các loại hoa mùi hương nồng đậm cũng cần hạn chế. Bởi nhiều người không chịu được hương nồng, gây đau đầu, dị ứng, khiến đạo chúng không trang nghiêm, thanh tịnh, vậy nên không lạm dụng.
Đệ tam kỵ mậu: “Mậu nhật thiên điều kỵ phúng ngôn; Yến bất hàm nê xà bất hành; Vi phạm tao ương lưu tứ quý; Vương Mẫu tích niên kỳ hán quân”. Đạo giáo kỵ Mậu là truyền thống thuở xưa nay. Theo đó, các ngày Mậu Tý, Mậu Dần, Mậy Thìn, Mậu Ngọ, Mậu Thân, Mậu Tuất không cử hành triều khoa lễ bái. Cố nhân quan niệm: Trời gặp Mậu có biết đổi, rắn gặp Mậu không tiến, én gặp Mậu không xây tổ. Theo đó, Đạo giáo tin rằng cấm Mậu, kỵ Mậu là học theo luật Trời. Ngay cả Nữ Thanh Thiên Luật cũng nói pháp quan đạo sĩ phần hương tụng kinh không kiêng Lục mậu, chuông trống nổi lên dâng biểu Thiên Tào ắt tội càng trầm trọng.
Đệ tứ kỵ thủy: “Hiến thủy nghi đương cấp tỉnh tuyền; Hà tân thời khủng vu lưu mạn; Thỉnh đổ huyết hồ kinh nội cú; Phương tín thiên thần hữu kỳ ngôn”. Dâng nước tốt nhất chọn nguồn trong sạch, tránh chốn uế ô dơ bẩn. Cung hiến thần minh có thể dụng nước trong, dụng trà. Dâng nước hiến thần không chỉ là cung phụng, mà còn nguyện noi theo “thượng thiện” kia quy phục đấng Đại Tạo và hướng chúng sinh trở về với Đạo.
Đệ ngũ kỵ quả: “Quả phẩm chư bàn khô dữ tiên; Thạch lựu hữu kỵ cống huyền thiên; Lý tử bất nghi hiến thái thượng; Hắc táo khái cấm thượng chân tiền”. Trái cây nên chọn lấy quả tươi dùng làm tế tự, song thạch lựu, quả mận, quả lê, táo đen cấm dâng thần linh. Trong đó, tế Chân Vũ kỵ nhất dùng lựu, kính Thái Thượng cấm nhất dùng lê, mận, hiến Chân Tiên không được dùng táo đen.
Đệ lục kỵ thực: “Thiên yểm tam bàn nhạn cáp cưu; Hắc lí thu miết khuyển trư dương; Cấm kỵ nhị toán thông nguyên cửu; Lôi Đình nghiêm kỳ quảng truyền lưu”. Thiên Thượng cấm dâng lên các loại ngỗng trời, bồ câu, cá chép, cá chạch, rùa, chó, lợn, cừu, lại cấm tỏi, hành, mùi, các thức tanh nồng. Dâng thần minh tốt nhất vẫn tuân thủ giữ chay mà dâng hiến, chớ nên lạm sát mà trái đức hiếu sinh nơi trời.
Đệ thất kỵ nhân: “Dựng phụ tăng ni mạc cận quan; Hiếu y kê khuyển cấm lâm đàn; Uế phục tửu huân cụ cấm chí; Giám tuần đấu tương bất dung ngoạn”. Người có mang, tăng ni, chớ nên nhìn gần săm soi, kẻ có tang, gà chó chẳng nên đến đàn tràng. Đặc biệt, huyền khoa cấm người say rượu, y quan không chỉnh tề, ăn đồ thịt thà đến trước đàn hành lễ, lại khuyên chớ nên gần người giám tuần.
Đệ bát kỵ địa: “Mạc cận phần mộ bất tịnh phòng; Hưu lâm sản thất phế thần đường; Cố khí phục thi tịnh linh cữu; Nhược thử giai phí cát phường phương”. Đạo chúng trước khi đăng đàn triều bái thánh chân, chớ nên đến gần mộ phần hay nơi tư phòng bất tịnh, hoặc phòng sinh sản, hoặc phòng quàn quan tài.
Đệ cửu kỵ đăng: “Nhất giá thần đăng thượng án tinh; Huy hoàng chiếu diệu tá thiên minh; Bản mệnh diễm quang hưu đoạn diệt; Cát hung họa phúc báo quân âm”. Đăng cung hiến thần minh noi theo tinh tú, huy hoàng chiếu diệu khắp đất trời. Trong đó, bản mệnh đăng, trường minh đăng được xem như sự soi sáng chỉ đường, luôn được giữ sáng, tượng trưng cho trí tuệ truyền thừa qua các đời tông tổ và ngôi Tam Bảo bất diệt.
Đệ thập kỵ thái: “Sơ kỵ qua gia thái diện cân; Cước đào phẩn thực vu kỳ nhân; Uế sài tác thực thiên điều cấm; Khởi tương thử loại hiến tinh thần?”. Rau mặc dù là đồ chay nhưng kính thần cũng có điều kỵ, như không dùng dưa, mướp, bầu, bí, cà, cũng tránh các khí cụ dơ bẩn khi nấu các loại thức ăn.
