Hướng của lực
- Khi lò xo bị dãn, lực đàn hồi hướng vào trong (ngược chiều giãn).
- Khi lò xo bị nén, lực đàn hồi hướng ra ngoài (ngược chiều nén).
- Đối với dây cao su, dây thép bị kéo dãn, lực đàn hồi gọi là lực căng và có phương dọc theo dây.
Bản chất
Về bản chất, lực đàn hồi là lực tương tác giữa các nguyên tử, phân tử, do chúng bị dịch chuyển khỏi vị trí cân bằng khi vật bị biến dạng, có xu hướng trở về trạng thái năng lượng thấp hơn.
Phân biệt lực đàn hồi và lực căng – Lực đàn hồi là gì
Hẳn có rất nhiều người thắc mắc sự khác biệt giữa lực căng và độ co giãn? Trên thực tế, đây đều là những lực xuất hiện khi vật bị biến dạng. Dù vậy, hai loại lực này vẫn tồn tại một vài khác biệt đáng chú ý
- Độ co giãn có thể xảy ra khi vật bị kéo dãn hoặc nén lại. Chẳng hạn như lò xo, lực phục hồi sẽ xuất hiện ở cả hai đầu để đưa vật trở về trạng thái ban đầu.
- Lực căng là trường hợp đặc biệt, chỉ xuất hiện khi một sợi dây (hay vật tương tự) bị kéo dãn. Lực này luôn hướng ngược lại với lực tác động và chỉ tồn tại khi vật chịu kéo, chứ không chịu nén.
Ứng dụng của lực đàn hồi – Lực đàn hồi là gì
- Thiết bị đo lường:
- Lực kế: Dùng lò xo dãn ra/nén lại để đo độ lớn của lực tác dụng, như đo trọng lượng vật.
- Cân lò xo: Đo khối lượng dựa trên độ biến dạng của lò xo.
- Giảm xóc và chống rung:
- Giảm xóc ô tô, xe máy: Lò xo nén lại khi gặp chấn động, tạo lực đàn hồi ngược chiều, giúp xe êm ái.
- Đệm, ghế sofa: Lò xo hoặc vật liệu đàn hồi giúp giảm áp lực, tạo sự thoải mái.
- Dụng cụ và đồ chơi:
- Cung tên, ná cao su: Dây cung, dây thun đàn hồi tích trữ năng lượng khi kéo căng, sau đó giải phóng để phóng tên/đạn.
- Bật nhún (trampoline), dây nhào lộn: Dây đàn hồi hoặc lò xo dưới mặt bạt nhún tạo lực đẩy giúp vận động viên bay lên cao.
- Kìm cắt, kéo: Lò xo giữ cho lưỡi kéo hoặc hàm kìm mở ra sau khi sử dụng.
- Đồ dùng gia đình:
- Bút bi bấm: Lò xo đẩy ruột bút ra/vào.
- Cửa tự động, cửa cuốn: Lò xo trợ lực giúp đóng mở nhẹ nhàng hơn.
Tóm lại
Như vậy, lực đàn hồi không chỉ là một khái niệm vật lý mà còn là một phần không thể thiếu trong vô vàn công nghệ và tiện ích hàng ngày. Cảm ơn các bạn đã xem bài viết này. Hãy theo dõi mình để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích khác nhé!
Bài viết tham khảo: năng suất là gì?, Tín hiệu vô tuyến, Kính lúp là gì?
