Dàn ý
1. Mở Bài
– Giới thiệu về tác giả Hồ Chí Minh, tập “Ngục trung nhật kí” (Nhật kí trong tù) và bài thơ “Mộ” (Chiều tối).
2. Thân Bài
– Hai câu thơ đầu: Bức tranh thiên nhiên hữu tình
+ Khung cảnh chiều tà có sự chuyển động của cánh chim và chòm mây
+ Vào thời khắc mặt trời xuống núi, ngày dần tàn, cánh chim mỏi cũng cần một nơi chốn nghỉ ngơi.
+ Sự khác biệt giữa “quyện điểu” và người tù chính trị: Chim có động lực thúc đẩy cất đôi cánh bay đi tìm chốn ngủ còn mỗi bước chân di chuyển của người tù ở đây gần như là vô nghĩa.
+ Trên bầu trời cao và rộng, có lẻ loi đám mây cô đơn – “Chòm mây trôi nhẹ giữa tầng không”
+ Khung cảnh buồn nhưng không hề có lấy một lời than oán trách móc, tất cả chỉ có sự thả hồn tận hưởng khung cảnh thiên nhiên.
=> Tình yêu thiên nhiên đến rạo rực, phong thái ung dung, tinh lần lạc quan thả hồn chắp nên những vần thơ tuyệt vời.
=> Sử dụng bút pháp ước lệ tượng trưng đặc tả cảnh vật.
– Hai câu thơ cuối: Bức tranh lao động của con người
+ “Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc”: Vẻ đẹp trẻ trung, khỏe khoắn và tràn đầy sức sống trong lao động thường ngày.
+ So sánh “sơn thôn thiếu nữ” trong nguyên tác và “cô em xóm núi” trong bản dịch.
+ Cấu trúc điệp liên hoàn được sử dụng trong câu 3 và 4: “ma bao túc” – “bao túc ma hoàn” tạo ra sự nhịp nhàng, uyển chuyển khéo léo.
+ Nhãn tự “hồng”: Bừng lên thứ ánh sáng để xua tan đi bóng tối và sự mệt mỏi, sưởi ấm không gian.
=> Hai câu thơ cuối của bài thơ “Chiều tối” đã tô điểm bức tranh trở nên hoàn hảo, có cảnh, có người.
=> Ý thơ còn bộc lộ được sức sống mãnh liệt cũng như tinh thần sắt đá của tác giả Hồ Chí Minh.
3. Kết Bài
– Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm “Chiều tối”.
