Hình ảnh ký sinh trùng dưới da người bệnh. Ảnh minh họa: Huid Darm.
Bệnh nhân Đ.T.H. (46 tuổi, trú tại Quảng Trị) tìm đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Hải Dương sau gần 2 năm chịu đựng những cơn ngứa toàn thân kéo dài.
Chị H. thường xuyên cảm thấy ngứa khắp cơ thể, rõ nhất ở tay và chân, khiến sinh hoạt hàng ngày bị ảnh hưởng. Cơn ngứa xuất hiện nhiều sau khi tắm xong hoặc vào đêm, nhất là trong khoảng 1-2 giờ. Không chỉ ngứa, một số thời điểm trên da còn xuất hiện các vệt dài giống “sợi chỉ” hoặc “chiếc đũa”, kèm theo cảm giác châm chích dưới da, khiến chị rất khó chịu.
Trong thời gian này, bệnh nhân đã đến khám tại một số cơ sở y tế và được chẩn đoán theo hướng dị ứng da. Tuy nhiên, sau nhiều đợt điều trị bằng thuốc chống dị ứng, tình trạng ngứa vẫn không cải thiện đáng kể.
Sau đó, chị tiếp tục ra Hà Nội khám tại một cơ sở y tế và được thực hiện xét nghiệm sàng lọc 54 dị nguyên. Kết quả không ghi nhận dị ứng với các dị nguyên được kiểm tra. Dù vậy, bệnh nhân vẫn được điều trị theo hướng dị ứng nhưng các triệu chứng ngứa vẫn tái diễn.
Do tình trạng kéo dài, bệnh nhân được tư vấn kiểm tra thêm các bệnh ký sinh trùng tại một cơ sở y tế chuyên khoa. Kết quả cho thấy chị dương tính với giun đũa chó mèo (Toxocara). Sau khoảng 3 tuần điều trị, tình trạng ngứa giảm rõ rệt. Tuy nhiên, hơn một tháng sau khi dừng thuốc, các triệu chứng lại tái xuất hiện.
Trong các lần tái khám vào tháng 10 và 12/2025, xét nghiệm cho thấy bệnh nhân đã âm tính với giun đũa chó mèo. Dù vậy, tình trạng ngứa vẫn kéo dài. Bệnh nhân tiếp tục được điều trị theo hướng viêm da, dị ứng và nấm da, nhưng sau mỗi đợt dùng thuốc vài tuần, khi ngừng thuốc, các cơn ngứa lại tái phát, ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ. Lúc này, người bệnh quyết định đến Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Hải Dương thăm khám.
Hình ảnh sán dây chó. Ảnh: BMJ.
Tại đây, sau khi được bác sĩ chuyên khoa I Vũ Tiến Vượng, Trưởng khoa Khám bệnh, thăm khám và khai thác tiền sử, bệnh nhân được chỉ định thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu về ký sinh trùng. Kết quả cho thấy chị nhiễm sán dây chó.
Bệnh nhân được chỉ định điều trị ngoại trú theo phác đồ của Bộ Y tế và theo dõi tại nhà. Theo chia sẻ của người bệnh, chỉ sau khoảng 3 ngày dùng thuốc, tình trạng ngứa đã giảm rõ rệt, các vệt nổi trên da cũng không còn xuất hiện như trước.
Theo bác sĩ Vũ Tiến Vượng, những trường hợp ngứa kéo dài, tái phát nhiều lần nhưng điều trị theo hướng da liễu hoặc dị ứng không hiệu quả cần được xem xét thêm khả năng liên quan đến ký sinh trùng.
Bác sĩ cho biết một số loại ký sinh trùng khi xâm nhập vào cơ thể có thể gây phản ứng viêm, giải phóng các chất trung gian hoặc di chuyển trong mô, từ đó gây ra các biểu hiện như ngứa dai dẳng, nổi vằn trên da hoặc cảm giác châm chích dưới da. Các triệu chứng này đôi khi tăng lên vào ban đêm hoặc sau khi tắm nước ấm.
Việc chẩn đoán bệnh ký sinh trùng đôi khi gặp khó khăn, bởi ở một số giai đoạn, xét nghiệm có thể chưa phát hiện ngay tác nhân gây bệnh. Trong một số trường hợp, người bệnh cần được theo dõi và thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu để xác định nguyên nhân.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo để phòng tránh bệnh do ký sinh trùng, người dân cần chú ý đảm bảo vệ sinh ăn uống, ăn chín uống sôi, sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng; rửa sạch rau củ trước khi ăn, đặc biệt là các loại rau sống.
Bên cạnh đó, cần hạn chế ăn thực phẩm chưa được chế biến đảm bảo vệ sinh, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với đất hoặc vật nuôi. Người dân nên mang giày dép khi đi trên đất, tẩy giun định kỳ, đồng thời quản lý vật nuôi trong gia đình, tẩy giun cho chó mèo thường xuyên và giữ gìn vệ sinh môi trường sống.
