Để chứng minh một cách thuyết phục cho các luận điểm của một bài văn nghị luận xã hội, người viết phải sử dụng các dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu về những người thật, việc thật. Đây là một công việc khá khó khăn đối với học sinh. Để giúp các em biết tìm dẫn chứng một cách tốt nhất, xin chia sẻ một số kinh nghiệm trong việc sưu tầm tư liệu phục vụ đề nghị luận xã hội.
Cần nhớ: một dẫn chứng có thể sử dụng cho nhiều đề văn khác nhau, quan trọng là phải có lời phân tích khéo léo (Ví dụ: dẫn chứng về cuộc đời Bill Gates vừa có thể dùng cho đề bài về tinh thần tự học, về tài năng của con người, hoặc cho đề bài về niềm đam mê, bài học về sự thành công, tấm gương về lòng nhân ái)
Sau đây là một số ví dụ về các tư liệu có thể dùng làm dẫn chứng cho bài văn nghị luận xã hội:
Những tấm gương tốt
1. Bill Gates từ nhỏ đã say mê toán học, từng đậu vào ngành luật của đại học Harvard nhưng với niềm say mê máy tính ông đã nghỉ học và cùng bạn mở công ty Microsoft. Vượt qua nhiều khó khăn, ông đã trở thành người giàu nhất hành tinh và hiện nay ông dành 95% tài sản của mình để làm từ thiện. Cuộc đời của ông là bài học cho sự thành công nhờ tự học và niềm đam mê công việc.
Thời niên thiếu, Picaso là một họa sĩ vô danh, nghèo túng ở Pari. Đến lúc chỉ còn 15 đồng bạc, ông quyết định đánh canh bạc cuối cùng. Ông thuê sinh viên dạo quanh các cửa hàng tranh và hỏi: “ở đây có bán tranh của Picaso không?” Chưa đầy một tháng tên tuổi của ông đã nổi tiếng khắp Pari, tranh của ông bán được và ông trở nên nổi tiếng từ đó => Nếu không tự tạo cơ hội cho mình thì chẳng bao giờ ta có cơ hội cả.
2. Hàng triệu năm dài con người sống trong phấp phỏng lo sợ bởi sấm sét kinh hoàng. Franklin – nhà bác học người Mĩ đã dũng cảm thực hiện thí nghiệm làm cột thu lôi. Công việc đó có thể gây ra cái chết cho ông bất kì lúc nào. Sau nhiều năm đương đầu với sấm sét, năm 1752 ông đã thành công => Sức mạnh của sự dũng cảm.
3. Niu tơn- nhà vật lí học, cơ học, thiên văn học vĩ đại người Anh. Sinh ra thiếu tháng là một đứa trẻ yếu ớt, ông thường phải tránh những trò chơi hiếu động của bạn bè. Do đó ông đã tự tạo ra những trò chơi cho mình và trở thành một người rất tài năng => những thiếu thốn của bản thân không thể thắng nổi sức mạnh của nghị lực.
4. O henry (1862- 1910)- nhà văn nổi tiếng của nước Mĩ. Ông chưa từng được hưởng bất cứ một nền giáo dục nào, luôn bị bệnh tật giày vò, thuở nhỏ phải tự kiếm sống. Từng làm kế toán nhưng bị tình nghi là ăn trộm tiền nên ông bị bắt bỏ tù. Ra tù ông bắt đầu viết truyện ngắn và trở nên nổi tiếng=> thành công không có nghĩa là chưa từng thất bại.
*Nhữngcon số biết nói
1. Tính trên toàn thế giới, số người nhiễm HIV hiện nay là 45 triệu người. Trong đó, 50% là phụ nữ. Ấn Độ, Trung Quốc, Nga hợp lai chiếm 50% bệnh nhân. Có khoảng 14 triệu trẻ em trên thế giới có cha hoặc mẹ, hoặc cả hai qua đời vì nhiễm HIV => HIV/AIDS là một thảm họa, toàn nhân loại cần có những hành động thiết thực để ngăn chặn căn bệnh thế kỉ này.
2. Mỗi năm có khoảng 273 triệu tấn sản phẩm từ chất dẻo ra đời, trung bình mỗi người trên trái đất sử dụng 41 kg chất dẻo. Năm 2007 toàn thế giới đã dùng 1200 tỉ chiếc túi nilon mà phải mất 500- 1000 năm mới có thể thiêu hủy => đừng vì cái lợi trước mắt mà quên đi tác hại lâu dài.
3. Những con số biết nói về môi trường:
– 14 chiếc túi nilon được làm ra tổn phí nhiên liêu cho 1 chiếc ô tô chạy 1km
– 75% điện năng tiêu phí được tạo ra do các thiết bị điện vẫn được cắm điện nhưng không sử dụng.
– 100 000 000 cây bị chặt để làm ra tất cả các tờ rơi quảng cáo, thư ngỏ, danh thiếp trên toàn thế giới mà người ta phát hào phóng, thậm chí vứt bỏ.
– 10 triệu USD là ngân sách nhà nước Việt Nam chi cho vấn đề rác thải hàng năm. Trong khi không tiến hành phân loại và tái chế rác gây lãng phí 9 triệu USD.
(Nguồn sưu tầm – tạp chí văn học)
