Trong cuộc sống, không có một sự dối trá nào lại không đem đến tác hại. Mọi vinh quang, phú quý đều được đến từ lòng trung thực và thực tài của mỗi con người. Tuy vậy mà, hiện nay, trong các nhà trường vẫn đang xảy ra nhiều trường hợp học sinh gian lận, không trung thực trong thi cử, kiểm tra .
Trong các nhà trường hiện nay, hiện tượng quay cóp, sao chép kiến thức, thiếu trung thực trong các kì kiểm tra một tiết, thi học kì, thi chuyển cấp … vẫn diễn ra thường xuyên, có thể nói nó sắp trở thành một tệ nạn trong xã hội. Nó cứ như một căn bệnh nhỏ nhưng đang dần trở nên trầm trọng, gây ảnh hưởng đến nền giáo dục và sự thành công của đất nước. Hình thức gian lận diễn ra rất đa dạng, nó có thể đơn giản là chép bài của nhau, dùng “ phao “ – tài liệu, hay hiện đại hơn là dùng phương tiện nghe nhìn như máy điện thọai … thậm chí có nhiều trường hợp còn đi thi hộ hoặc mua điểm. Những năm gần đây, tuy đã cố khắc phục tình trạng, hiện tượng “ phao “ rắc trắng sân trường sau khi thi đã hạn chế hơn nhưng song nó vẫn chỉ là hòn đất ném ao bèo.
Nguyên nhân chủ yếu gây ra hiện tượng này vẫn là học sinh. Nhiều học sinh còn lười học, học dốt, ỷ lại, học lệch cho nên mới dùng biện pháp quay cóp để lấy điểm cao che mắt mọi người, gia đình, thầy cô. Một số thì còn chưa xác định mục đích, động cơ, vai trò quan trọng của việc học, còn thiếu lòng tự trọng nên cũng quay cóp. Ngoài do chính bản thân học sinh gây ra, vẫn có một số yếu tố gây ảnh hưởng tới tâm lí học sinh. Do bố mẹ háo danh nên mới bắt các con học hành quá nhiều gây ra áp lực, chán nản trong việc học cho nên mới xảy ra hiện tượng các con cố tình gian lận trong học tập cho bố mẹ hài lòng. Cũng do nhà trường nặng về bệnh thành tích, chỉ tiêu đỗ đạt cho nên cũng tạo ra áp lực lớn làm cho học sinh trở thành như bây giờ, chán nản và lười học. Ngoài ra, các nhà trường và lãnh đạo vẫn chưa có sự quản lí nghiêm ngặt, không xử phạt nặng những trường hợp vi phạm mà còn bỏ qua cho nên học sinh mới chưa biết sợ, cứ thế tiếp tục hoành hành.
Hậu quả của việc gian lận trong học tập rất nghiêm trọng. Nó sẽ ra cho lò những con người ngu dốt bất tài và vô dụng, trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội . Gây rối loạn, làm đổ vỡ niềm tin của con người vào những giá trị tốt đẹp của cuộc sống, làm cản trở sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước. Bởi thế nên nước suy thịnh là nhờ tài của mỗi con người mà giờ thực trạng như thế này, kết quả thật không dám nghĩ đến nhiều. Vấn đề này tuy không phải quá quan trọng hay liên quan đến sứ mạng con người tuy vậy ta không nên quá chủ quan mà bỏ qua nó, bởi hiện tượng này dần có thể lớn dần ra, trở nên nghiêm trọng và dần tàn phá thế hệ trẻ của đất nước mà không ai sẽ nhận ra được cả.
Những hậu quả nghiêm trọng của việc gian lận trong thi cử rất ảnh hưởng đến đất nước và nền giáo dục. Học sinh và nhà trường đều phải ý thức được tác hại nghiêm trọng của việc này. Học sinh thì cần phải xác định rõ mục tiêu học tập và hội nhập quốc tế, vai trò, trách nghiệm của bản thân đối với cộng đồng xã hội và đất nước để có thái độ đúng đắn trong học hành, thi c . Đồng thời các thầy cô và người quản lí nên có thái độ nghiêm minh với những biểu hiện thiếu trung thực. Gia đình, nhà trường cũng nên khích lệ, động viên, không tạo ra nhiều áp lực cho học sinh .
Qua hiện tượng này, ta mới có thể nhận ra được cái tầm quan trọng của việc trung thực trong học hành. Học hành, thi cử là trách nghiệm của mỗi người và ta phải nghiêm túc thực hiện nó theo đúng luật đã đề ra. Trong thi cử, thành công hay thất bại là điều đương nhiên, nó đánh giá thực chất tài năng, trí tuệ, nhận thức của mỗi người qua quá trình học tập dưới mái trường. Trung thực với kết quả thi cử của mình dù có thể không cao nhưng sẽ thấy tự hào hơn là tận hưởng niềm vui chiến thắng giả dối, gian lận trên công sức của người khác. Kết quả thi trung thực sẽ giúp ta cố gắng để học tập tốt hơn đồng thời nó còn là cái gốc cho những mối quan hệ xã hội sau này và trong công việ , có thể nói nó hình thành nên nhân cách một con người. Cho nên bản thân chúng ta cần được giáo dục và rèn luyện điều đó ngay từ khi còn nhỏ. Chính ta cần tự giác học hành , nghiêm túc tuân theo những quy định chung, không dể bản thân mai này rồi có hối hận cũng không kịp sửa chữa được .
Trung thực trong thi cử , kiểm tra cũng như trong cuôc sống là đức tính cao đẹp của con người. Vì vậy ta cần phải nghiêm khắc và rèn luyện bản thân trong mọi lĩnh vực trong cuộc sống , bởi vậy ta mới có thể tránh ra căn bệnh gian lận mà từ đó đi đến thàng côn . Hãy luôn coi trọng thực học để trở thành thực tài hiền tài giúp ích cho bản thân, gia đình và đất nước.
