Truyện Kiều là một tác phẩm nổi tiếng của đại thi hào Nguyễn Du viết về cuộc đời nàng Kiều lắm truân chuyên. Vậy tại sao tác giả lại lấy tên tác phẩm là Truyện Kiều? Ý nghĩa tên gọi Đoạn trường tân thanh có nghĩa là gì? Mời các bạn cùng tham khảo nội dung dưới đây để hiểu rõ hơn về ý nghĩa nhan đề Truyện Kiều.
- Kể lại đoạn trích Chị em Thúy Kiều bằng văn xuôi
Đoạn trường tân thanh là nhan đề gốc bằng chữ Hán mà đại thi hào Nguyễn Du đặt cho kiệt tác Truyện Kiều. Để hiểu sâu sắc hơn giá trị nội dung và tư tưởng của tác phẩm, việc lý giải ý nghĩa nhan đề này là điều cần thiết. “Đoạn trường” gợi đến nỗi đau đớn tột cùng, xé ruột gan; “tân thanh” là tiếng than mới. Như vậy, Đoạn trường tân thanh chính là tiếng khóc thương mới cho một thân phận tài hoa nhưng bất hạnh – nàng Kiều. Nguyễn Du không chỉ thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc mà còn đặt nền móng cho một áng văn chương bi tráng, giàu giá trị nhân văn vượt thời đại. Vậy dụng ý của tác giả Nguyễn Du khi đặt tên cho tác phẩm như vậy mang hàm ý như thế nào?
1. Ý nghĩa nhan đề Truyện Kiều
Nội dung cơ bản của Truyện Kiều: Truyện Kiều là tiếng kêu đau xót (như đứt từng khúc ruột) của người phụ nữ (nàng Kiều) dưới chế độ phong kiến.
– Đầu đề tác phẩm:
+ Truyện Kiều: tên gọi thể hiện nội dung cơ bản của tác phẩm: dùng tên nhân vật chính của truyện để đặt tên cho tác phẩm.
+ Tên gọi: “Đoạn trường tân thanh” đoạn trường (đứt ruột) tân thanh (tiếng kêu mới) tên gọi được rút ra từ nội dung cơ bản của tác phẩm ” tiếng kêu đau xót toát lên từ số phận con người.
Cả hai đầu đề đều phù hợp với nội dung tác phẩm có tác dụng định hướng cho người đọc khi tiếp xúc với văn bản.
2. Đoạn trường tân thanh nghĩa là gì
Ngày xưa Nguyễn Du đặt tên tác phẩm của mình là Đoạn trường tân thanh. Ông không hề biết đến cái tên Truyện Kiều như ngày nay chúng ta gọi.
Vậy tên gọi Đoạn trường tân thanh nghĩa là gì? Có thể cắt nghĩa tên gọi tác phẩm như sau:
Đoạn: đứt
Trường: ruột
Tân: mới
Thanh: âm thanh, tiếng kêu
->> tiếng kêu mới về nỗi đau đứt ruột
Đó là cách giải nghĩa từng từ trong nhan đề. Vậy vì sao lại gọi là tiếng kêu mới? Tiếng kêu cũ là gì?
Tên gọi Đoạn trường tân thanh bắt nguồn từ 2 điển cố ở Trung Quốc
Điển cố 1: Có ông họ Trương ở Phúc Kiến vào rừng bắt được mấy con vượn con mang về nhà. Vượn mẹ đi kiếm mồi về thấy mất con nên đi tìm. Ông họ Trương muốn bắt vượn mẹ nên mang vượn con ra đánh để chúng kêu khóc, mục đích để dụ vượn mẹ về. Vượn mẹ theo tiếng kêu gào của lũ con nên tìm đến, nhiều lần nhao vào cứu con nhưng không được. Ngày thứ 3 ông tiếp tục đánh lũ vượn con, vượn mẹ leo trên cây cao nhìn xuống nhưng không làm gì được. nó kêu lên 1 tiếng thê thảm rồi chết. Ông mang xác mẹ về, mổ bụng ra xem thì thấy ruột đứt ra từng đoạn một. Vượn mẹ vì thương con mà đứt ruột chết. Câu chuyện nêu bật nỗi đau đứt ruột khi chứng kiến đàn con bị hành hạ, đánh đập.
Điển cố 2: Vua Đường vũ Tông có người cung nữ tên Mạnh Tài Nhân hát hay múa giỏi. Cô gái này hay múa hát cho vua xem, được vua sùng ái. Nhà vua lâm bệnh nặng, cô vào múa hát vĩnh biệt nhà vua. Khi hát xong Mạnh Tài Nhân chết đứng. Khám tử thi thấy ruột đứt ra từng đoạn. Nhà vua băng hà, quan tài không khiêng đi được. Người ta khâm liệm 2 người và đặt 2 quan tài bên cạnh nhau thì lúc đó quan tài nhà vua mới khiêng đi được. Câu chuyện nhấn mạnh tình cảm vợ chồng và nỗi đau đứt ruột khi chứng kiến cảnh chồng đau đớn.
Đó là tiếng kêu về nỗi đau đứt ruột từ xa xưa, được người đời truyền tụng. Nguyễn Du đã dựa vào 2 câu chuyện trên để đặt tên cho tác phẩm của mình là Đoạn trường tân thanh. Ngày nay chúng ta gọi là Truyện Kiều – cách gọi tên truyện theo nhân vật chính là Thúy Kiều
Như vậy các bạn đã hiểu nguồn gốc cái tên Đoạn trường tân thanh rồi chứ? Đó chính là tiếng kêu đứt ruột của Nguyễn Du khi chứng kiến nỗi bất hạnh của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
3. Giải thích nhan đề Truyện Kiều của Nguyễn Du
– Nội dung cơ bản của Truyện Kiều: Truyện Kiều là tiếng kêu đau xót (như đứt từng khúc ruột) của người phụ nữ (nàng Kiều) dưới chế độ phong kiến.
– Truyện Kiều: tên gọi thể hiện nội dung cơ bản của tác phẩm – dùng tên nhân vật chính của truyện để đặt tên cho tác phẩm.
– Đoạn trường tân thanh: đoạn trường (đứt ruột) tân thanh (tiếng kêu mới) tên gọi được rút ra từ nội dung cơ bản của tác phẩm – tiếng kêu đau xót xa toát lên từ số phận con người.
Tóm lại tác phẩm là tiếng kêu dứt ruột của Nguyễn Du khi chứng kiến nỗi bất hạnh của người phụ nữa trong xã hội phong kiến xưa. Cả hai đầu đề đều phù hợp với nội dung tác phẩm có tác dụng định hướng cho người đọc khi tiếp xúc với văn bản.
Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Tài liệu của HoaTieu.vn.
