NHỮNG LƯU Ý KHI VIẾT ĐOẠN VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
Phạm Thị Bích Thảo
Trong cấu trúc đề thi môn văn THPT, câu 1 ở phần Làm văn yêu cầu viết đoạn văn nghị luận xã hội (khoảng 200 chữ). Để viết tốt đoạn văn nghị luận xã hội này các em cần lưu ý một số điểm sau:
1. Hình thức
– Đảm bảo cấu trúc đoạn văn chứ không phải bài văn.
– Dung lượng: 200 chữ (khoảng 20 -25 dòng).
2. Thời gian làm bài: trong khoảng 25-30 phút.
3. Nội dung:
Cần viết trọng tâm, ngắn gọn, bày tỏ suy nghĩ, quan điểm và cách nhìn nhận, đánh giá của mình về vấn đề xã hội mà đề yêu cầu. Chú ý liên kết mạch lạc giữa các câu trong đoạn văn. Dẫn chứng phải tiêu biểu, cập nhật từ cuộc sống.
– Những nội dung cơ bản của nghị luận về một hiện tượng đời sống:
+ Nêu thực trạng của hiện tượng đời sống
+ Bàn luận về hiện tượng đời sống: phân tích các mặt, các biểu hiện của sự việc, hiện tượng đời sống cần bàn luận. Nêu đánh giá, nhận định về mặt đúng – sai, lợi – hại, lí giải mặt tích cực cũng như hạn chế của sự việc, hiện tượng. Bày tỏ thái độ đồng tình, biểu dương hay lên án, phê phán.
+ Chỉ ra nguyên nhân của sự việc, hiện tượng. Nêu phương hướng khắc phục mặt tiêu cực, phát huy mặt tích cực của sự việc, hiện tượng.
+ Rút ra bài học: liên hệ với bản thân và thực tế đời sống, rút ra bài học nhận thức và hành động trong cuộc sống.
– Những nội dung cơ bản của nghị luận về một tư tưởng, đạo lí:
+ Giải thích tư tưởng, đạo lí cần bàn luận: khi giải thích cần bám sát tư tưởng đạo lí mà đề yêu cầu, tránh suy diễn chủ quan, tùy tiện. Chỉ giải thích những từ ngữ, hình ảnh còn ẩn ý hoặc chưa rõ nghĩa. Giải thích từ ngữ, hình ảnh trước, rồi mới khái quát ý nghĩa của toàn bộ tư tưởng, đạo lí mà đề yêu cầu.
+ Bàn luận tư tưởng đạo lí mà đề yêu cầu: bàn luận về mức độ đầy đủ, toàn diện đúng đắn, chính xác, sâu sắc của tư tưởng đạo lí mà đề yêu cầu.
+ Rút ra bài học nhận thức và hành động trong cuộc sống: bài học phải được rút ra từ chính tư tưởng, đạo lí mà đề yêu cầu, phù hợp và thiết thực với tuổi trẻ, tránh trừu tượng. Bài học nên bao gồm cả về nhận thức và hành động. Bài học cần được nêu chân thành, giải dị, tránh hô khẩu hiệu, tránh hứa suông.
Trên đây là những lưu ý cơ bản để giúp cho các em viết tốt đoạn văn nghị luận xã hội. Chúc tất cả các em thành công!
