Giàn bầu trước ngõ là một truyện ngắn của tác giả Nguyễn Ngọc Tư. Đây là một câu chuyện hay và cảm động về chủ đề gia đình. Trong bài viết này Hoatieu xin chia sẻ mẫu đề đọc hiểu Giàn bầu trước ngõ có đáp án sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về nội dung và nghệ thuật của tác phẩm Giàn bầu trước ngõ.
- Thực hành đọc hiểu Người mẹ vườn cau lớp 8
- Đọc hiểu Những viên đá lẻ
Đọc hiểu văn bản Giàn bầu trước ngõ
I. ĐỌC – HIỂU
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Giàn bầu vẫn trước ngõ. Cha tôi đã thôi khó chịu, hay bực dọc riết rồi chai đi, chẳng biết bực là gì nữa. Nhưng khách đến nhà, ai cũng khen: “Anh Ba có giàn bầu đẹp thiệt”. Họ săm soi, từng mảng lá cuống hoa. Khách nước ngoài còn kề má bên trái bầu xanh lún phún lông tơ mà chụp hình kỷ niệm. Mấy anh chị sinh viên đạp xe ngang dừng lại nhìn đau đáu qua rào rồi kháo nhau “Nhớ nhà quá, tụi mày ơi” […]. Bà nội tôi yếu hơn trước, mùa mưa bắt đầu lướt sướt đi qua. Ông chủ tịch đến chơi nhà, ôm chầm lấy nội, lắc lắc “Lúc này má khoẻ không?”. Nội cười xoà mà nghe nghẹn nghẹn “Khoẻ, má khỏe”. Cha tôi sai chị Bếp mang rượu thịt ra, ông chủ tịch khóa tay:
– Thôi, chú bảo chị ấy nấu canh bầu ăn. Cha hẩng mặt. Chị Bếp lúi húi gọt bầu, mùi nước canh xông vào mũi thơm lừng […]. Hôm ấy cả nhà tôi ăn lại bát canh ngày xưa, nghe ngọt lìm lịm lưỡi. Chị Bếp ngó nội, khoái chí cười đầy hàm ý. Hình như nội tôi vui. Giàn bầu thưa hẳn đi. Cái giống lạ thật. Nắng bao lâu vẫn xanh tốt, mới mưa dầm lại héo dây. Tôi đập vỡ trái bầu khô, lấy hạt ra ươm. Mùa mưa dữ dội, nội tôi bệnh, bà bị chứng tai biến não. Nội lơ ngơ, đã cười đã khóc thì không sao dừng được, tay run rẩy cầm ca nước, bát cơm cũng khó. Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc:
– Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi. Bà nội lẩn thơ lẩn thẩn rồi, mà hình như bà chỉ nhớ về quá khứ. Nội hay ra ngoài hiên, chăm chăm nhìn giàn bầu đang run rẩy trong gió. Bà ngồi đấy lặng lẽ, thẫn thờ, như chờ một tiếng vạc sành, một tiếng ếch kêu. Tay bà lạnh ngắt, tôi chạy vào phòng lấy lọ dầu thoa, vẫn thấy mảnh bầu trái tim màu vàng trong ngăn kéo, cái màu vàng như của rạ, của lúa, như của mái nhà lá nhỏ lơ phơ dưới nắng chiều. Giàn bầu vẫn trước ngõ, có kẻ đi qua kêu lên: “Tôi nhớ nhà”. Cha tôi bảo: “Có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim con người.” Và cha tôi lại nói đúng.
(Giàn bầu trước ngõ – Nguyễn Ngọc Tư)
Câu 1. Đoạn trích được kể theo ngôi thứ mấy? Dấu hiệu để nhận biết ngôi kể đó?
Câu 2: Nêu phương thức biểu đạt trong đoạn trích Giàn bầu trước ngõ?
Câu 3: Nhân vật trung tâm của truyên Giàn bầu trước ngõ là ai?
Câu 4: Xác định lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn sau và chuyển lời dẫn trực tiếp ấy thành gián tiếp. Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc:
– Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi.
Câu 5. Giàn bầu được nói đến trong đoạn trích trên có ý nghĩa tượng trưng cho điều gì?
Câu 6. Theo em, vì sao cả nhà “ăn lại bát canh ngày xưa, nghe ngọt lìm lịm lưỡi. Chị Bếp ngó nội, khoái chí cười đầy hàm ý”?
Câu 7: Nhận xét về trình tự thời gian trong mạch truyện giàn bầu trước ngõ?
Câu 8: Nêu và phân tích tác dụng của điểm nhìn trong truyện “Giàn bầu trước ngõ”?
Câu 9: Cha tôi bảo: “Có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim con người.”. Em có đồng ý với suy nghĩ của người cha không? Vì sao?
Đáp án tham khảo:
Câu 1:
– Ngôi kể: Thứ nhất.
– Dấu hiệu: Người kể xưng tôi.
Câu 2:
– Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm
Câu 3:
– Nhân vật trung tâm là người bà
Câu 4:
– Lời dẫn trực tiếp: “Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi.”
– Chuyển sang gián tiếp:
Định hướng:
+ Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc sắp nhỏ rằng đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Nội bảo mưa vầy sẽ ngập đồng, ngâm giống gieo mạ đi thôi.
Câu 5:
– Giàn bầu được nói đến trong đoạn trích trên có ý nghĩa tượng trưng cho: Quê hương với những điều gần gũi, giản dị, thân thương, mộc mạc, chân tình..
Câu 6:
– Vì đây là món ăn mà ngày trước mọi người đều rất yêu thích, nay mới được thưởng thức lại nên cảm xúc đẹp đẽ, vẹn nguyên của quá khứ ùa về, sống dậy trong lòng mỗi người.
Câu 7:
Nhận xét trình tự thời gian trong truyện ngắn “giàn bầu trước ngõ” của Nguyễn Ngọc Tư:
+ Mở đầu: Là thời gian ở thực tại, nhớ về quá khứ. Mạch chuyện quá khứ được bắt đầu khi nhà tác giả trồng được giàn bầu với ý định cho nội vơi nỗi nhớ quê hương.
+ Sau đó, mạch chuyện cứ thế tiếp tục theo thời gian và tới thời điểm hiện tại, khi giàn bầu đã thưa hẳn đi.
+ Ở cuối truyện, ta lại bắt gặp hình ảnh người bà ở thực tại với một “mớ” tâm trạng nhớ về quá khứ.
= > Mạch truyện đan xen giữa quá khứ và hiện tại làm cho câu chuyện hấp dẫn và lôi cuốn người đọc hơn về độ tin cậy
Câu 8:
– Điểm nhìn được sử dụng trong truyện: Điểm nhìn bên trong kết hợp với điểm nhìn bên ngoài.
– Điểm nhìn bên trong: Được thể hiện qua cách nhìn của các nhân vật: Tôi, cha tôi, chị và mẹ tôi.
=> Tác dụng: Thể hiện cách nhìn của mọi người về giàn bầu bà nội trồng: Nó vướng víu, che đi khoảng sân đầy cây kiểng, làm rối tóc chị gái và mẹ.
– Điểm nhìn bên ngoài: Của mọi người đi qua đường, thốt lên “nhớ quê quá” (các anh chị sinh viên xa nhà, của ông chủ tịch đến chơi nhà)
=> Tác dụng: Giàn bầu gợi nhớ kí ức quê hương thân thương, quen thuộc trong lòng mỗi người
Câu 9:
* Định hướng
– Đồng ý.
– Giải thích:
+ Con người có thể rời xa quê hương vì nhiều lí do khác nhau (làm ăn, sinh sống, học tập)
+ Không thể tách quê hương ra khỏi con người bởi quê hương là nơi chôn nhau, cắt rốn của mỗi người, là nơi gắn bó máu thịt, là nơi lưu giữ tâm tình, cảm xúc luôn hiện diện trong tâm tư, nỗi nhớ của con người.
+ Tất cả những hình ảnh của quê hương, những tháng ngày gắn bó sẽ trở thành những hồi ức sống mãi trong lòng mỗi người.
Trắc nghiệm Giàn bầu trước ngõ
Đọc văn bản sau:
Tôi không thích khi cưỡi xe vào tận thềm nhà lại phải rạp mình dưới giàn bầu ấy. Chị và mẹ tôi lại ngại tóc rối. Cha tôi khó chịu khi phải dắt quan khách len lỏi bên mấy trái bầu để vào căn nhà sang trọng […]. Bữa canh đầu tiên cả nhà háo hức, nuốt tuồn tuột từng miếng bầu trong veo, ngọt lịm […]. Một lần, hai lần rồi ba lần, chúng tôi ngán tận cổ. Mà, chết thật, nội tôi cứ trồng mãi, trồng mãi, giàn bầu ngày càng rộng ra choán hết khoảng sân kiểng của cha xanh rầm rì […]. Chị Lan nhăn nhỏ:
– Nội ơi, trồng chi nhiều vậy?
Bà nội cười, buồn buồn.
– Nội làm lặt vặt quen rồi. Trồng trọt để đỡ nhớ quê.
[…] Ba tôi nói “làm người đừng suy nghĩ hẹp hòi, đừng tưởng nơi mình sinh ra, nơi có mồ mả ông cha là quê hương, khắp đất nước này chỗ nào cũng là quê cả”. Cha tôi nói đúng và ông rước bà nội lên thành phố. [….]. Ở nhà tôi, công việc nhàn đến mức bà thơ thẩn vào rồi lại thơ thẩn ra [….]. Bà làm nhiều thứ bánh lắm, không kể hết được, nào là bánh ngọt, bánh ú…toàn là bánh nhà quê, [….]. Mùa này nhiều trái bầu khô, nội hái vào móc ruột ra, lấy cái vỏ mắn mì gọt. Lâu lâu nội đưa lên nhìn, nheo nheo mắt. Tôi hỏi, nội gọt gì. Nội cười, đưa cho tôi mảnh vỏ dầy hình trái tim nhỏ xíu.
– Mặt dây chuyền cho tụi nhỏ đeo.
Tôi không nén được xuỳ một tiếng.
– Thời này ai đeo mấy thứ này, nội làm chỉ mất công.
Trong đôi mắt đùng đục của bà, tôi thấy có một nỗi buồn sâu kín. Con chị bếp dưới quê lên, bà gói dúi vào tay nó mấy mảnh bầu. Con nhỏ hớn hở, vui thiệt là vui. Cũng niềm vui ấy, con bé bán vé số lỏn lẻn cười “Bà đẽo đẹp ghê ha”. Hôm sau tôi thấy nó xúng xính xỏ cọng chỉ vào, đeo tòn ten trước cổ lạ lắm. Hình như tôi ngắm vàng ròng, cẩm thạch quen rồi. Tôi xin, bà móm mém cười “Bà để dành cho bay cái đẹp nhất nè”.
Tôi gói trái tim xíu xíu kia bỏ vào ngăn tủ, chị Lan trông thấy giành “cho chị đi”. Tôi lắc đầu. Chị giận bảo “Chị cóc cần, ở chợ bán hàng khối”. Nhưng rồi chị quay về nài nỉ tôi. Lần đầu tiền, tôi thấy món quà của nội dễ thương đến thế.
Giàn bầu vẫn trước ngõ. Cha tôi đã thôi khó chịu, hay bực dọc riết rồi chai đi, chẳng biết bực là gì nữa. Nhưng khách đến nhà, ai cũng khen: “Anh Ba có giàn bầu đẹp thiệt”. Họ săm soi, từng mảng lá cuống hoa. Khách nước ngoài còn kề má bên trái bầu xanh lún phún lông tơ mà chụp hình kỷ niệm. Mấy anh chị sinh viên đạp xe ngang dừng lại nhìn đau đáu qua rào rồi kháo nhau “Nhớ nhà quá, tụi mày ơi” [.] . Bà nội tôi yếu hơn trước, mùa mưa bắt đầu lướt sướt đi qua. Ông chủ tịch đến chơi nhà, ôm chầm lấy nội, lắc lắc “Lúc này má khoẻ không?”. Nội cười xòa mà nghe nghẹn nghẹn “khoẻ, má khỏe”. Cha tôi sai chị bếp mang rượu thịt ra, ông chủ tịch khóa tay:
– Thôi, chú bảo chị ấy nấu canh bầu ăn.
Cha hẳng mặt. Chị bếp lúi húi gọt bầu, mùi nước canh xông vào mũi thơm lừng [..] . Hôm ấy cả nhà tôi ăn lại bát canh ngày xưa, nghe ngọt làm lịm lưỡi. Chị bếp ngỏ nội, khoái chỉ cười đầy hàm ý. Hình như nội tôi vui.
[….]. Giàn bầu thưa hẳn đi. Cái giống lạ thật. Nắng bao lâu vẫn xanh tốt, mới mưa dầm lại héo dây. Tôi đập vỡ trái bầu khô, lấy hạt ra ươm. Mùa mưa dữ dội, nội tôi bệnh, bà bị chứng tai biến não. Nội lơ ngơ, đã cười đã khóc thì không sao dừng được, tay run rẩy cầm ca nước, bát cơm cũng khó. Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc:
– Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hồng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi.
Bà nội lần thơ lẩn thẩn rồi, mà hình như bà chỉ nhớ về quá khứ. Nội hay ra ngoài hiên, chăm chăm nhìn giàn bầu đang run rẩy trong gió. Bà ngồi đấy lặng lẽ, thẫn thờ, như chờ một tiếng vạc sành, một tiếng ếch kêu. Tay bà lạnh ngắt, tôi chạy vào phòng lấy lọ dầu thoa, vẫn thấy mảnh bầu trái tim màu vàng trong ngăn kéo, cải màu vàng như của rạ, của lúa, như của mái nhà lá nhỏ lơ phơ dưới nắng chiều. Giàn bầu vẫn trước ngõ, có kẻ đi qua kêu lên: “Tôi nhớ nhà”. Cha tôi bảo: “Có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim con người.” Và cha tôi lại nói đúng.
(Trích Giàn bầu trước ngõ, Nguyễn Ngọc Tư, sach.info/story.php)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Nhân vật trung tâm của truyện là ai?
A. Nhân vật tôi
B. Nhân vật bà cụ
C. Nhân vật người cha
D. Nhân vật ông chủ tịch
Câu 2. Bà cụ đã làm gì khi lên phố?
A. Đi chợ mua bầu về nấu, làm bánh piza, bánh sangwich, ướp trà hoa nhài.
B. Trông một giàn bầu trước nhà, làm các loại bánh quê, làm mặt dây chuyền cho tụi nhỏ đeo.
C. Đi chợ mua bầu về nấu, làm các loại bánh quê, ướp trà hoa nhài.
D. Trồng một giàn bầu trước nhà, làm bánh piza, bánh sangwich, xâu vòng.
Câu 3. Thái độ của gia đình người con đối với giàn bầu như thế nào?
A. Yêu mến và chăm sóc vun xới mỗi ngày.
B. Ngay từ đầu đã thấy không phù hợp với lối sống phố thị.
C. Lúc đầu chăm bầu, ăn canh bầu thì thích, sau dần thấy chán và thấy giàn bầu vướng víu.
D.Dù không thích nhưng vẫn chăm sóc miễn cưỡng.
Câu 4. Mặt dây chuyền bà cụ làm cho tụi nhỏ đeo là gì?
A. Là chiếc nhẫn tết bằng cỏ khô.
B. Là hạt cườm bà cụ giấu kĩ trong hòm.
C. Là mặt cười ngộ nghĩnh đẽo từ gỗ.
D. Là hình trái tim nhỏ xíu đẽo từ vỏ bầu khô.
Câu 5. Đâu là đặc điểm ngôi kể của truyện?
A. Ngôi thứ ba, là người kể giấu mặt trong truyện.
B. Ngôi thứ nhất, là người đứng ngoài câu chuyện và chứng kiến toàn bộ truyện.
C. Ngôi thứ nhất, là cháu nội bà cụ – một nhân vật trong truyện.
C. Ngôi thứ ba, là cháu nội bà cụ – một nhân vật trong truyện.
Câu 6. Vì sao bà cụ trồng bầu?
A. Vì chán cảnh ở phố.
B. Vì tính bà cụ thảo lảo muốn cho mọi người.
C. Vì muốn có bóng mát cho sân nhà.
D. Vì luôn mang trong mình nỗi nhớ quê hương.
Câu 7. Có thể hiểu câu nói của người cha “Có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim con người” như thế nào?
A. Ai cũng phải đi tìm quê hương của chính mình.
B. Không ai có thể quên quê hương của mình dù phải cách xa đến mấy.
C. Mỗi người đều có quê hương của riêng mình.
D.Hãy luôn giữ quê hương trong trái tim mình.
Trên đây là một số nội dung kiến thức về phần đọc hiểu văn bản Giàn bầu trước ngõ, mời các bạn cùng tham khảo một số nội dung khác của Hoatieu:
- Đọc hiểu Khóc giữa chiêm bao
Mời các bạn tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác trên chuyên mục Lớp 8 của HoaTieu.vn.
