Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” nằm trong tập thơ đánh dấu sự hồi sinh của hồn thơ Huy Cận sau thời gian dài u sầu, ảo não và lạc lõng giữa cuộc đời. Đây cũng là bài thơ trọng tâm ở môn Ngữ văn lớp 9. Thầy Nguyễn Phi Hùng – Giáo viên môn Ngữ văn tại HOCMAI sẽ đưa ra những điểm học sinh cần lưu ý khi làm bài tập về tác phẩm này.
Nhà thơ Huy Cận: từ hồn thơ u sầu đến tươi vui, tràn đầy sức sống
Huy Cận tên thật là Cù Huy Cận (1919-2005) quê tại Hà Tĩnh, ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền thơ ca Việt Nam hiện đại.
Sự nghiệp thơ ca của Huy Cận được chia làm 2 giai đoạn trước và sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 với sự khác biệt hẳn về hồn thơ, giọng thơ và nhân vật.
Trước Cách mạng, thơ ông mang phong cách u sầu, ảo não, một nỗi như chất dồn từ vạn cổ chất dồn về. Không gian trong thơ rộng lớn, bao la mang tầm vũ trụ càng làm nổi bật hình ảnh của những con người nhỏ bé, cô đơn và lạc lõng giữa cuộc đời mênh mông.
Sau Cách mạng, nhà thơ tìm thấy sự đồng điệu với cuộc đời nên giọng thơ chuyển hẳn sang không khí tươi vui, phấn chấn vô cùng. Hình tượng trung tâm là con người lao động đang vươn lên mạnh mẽ để làm chủ cuộc đời mới, hăng say để làm việc, cống hiến và xây dựng cho quê hương đất nước trong bối cảnh miền Bắc bắt đầu đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Các tập thơ tiêu biểu của Huy Cận bao gồm: Lửa thiêng; Trời mỗi ngày lại sáng…
Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”
Cả bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” là một khúc tráng ca ca ngợi thiên nhiên, con người trong thời đại mới. Ở mỗi phần, mỗi đoạn của bài thơ cũng giống như một khúc ca đầy hào sảng và say mê.
Hoàn cảnh sáng tác
Bài thơ được sáng tác năm 1958 khi nhà thơ đi thực tế tại vùng mỏ Quảng Ninh. Ở đây, ông đã được tận mắt chứng kiến và trải nghiệm sâu sắc vẻ đẹp giàu của biển trời quê hương, cùng với đó là không khí lao động hăng say của những con người trong thời đại mới.
Tác phẩm được trích từ tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng” (1958) đánh dấu sự hồi sinh của hồn thơ Huy Cận đồng thời khơi nguồn sáng tạo cho các tập thơ sau này.
Chủ đề, nghệ thuật
Tác giả ngợi ca vẻ đẹp tráng lệ, giàu có của vùng biển trời quê hương và tinh thần làm việc rất hăng say của những người lao động biển, những người làm chủ tương lai của chính mình. Đây cũng chính là niềm vui say ngây ngất, niềm tự hào của nhà thơ trước thiên nhiên và cuộc đời mới.
Bài thơ có nhiều sáng tạo trong việc xây dựng hình ảnh bằng liên tưởng, tưởng tượng phong phú, độc đáo đồng thời mang âm hưởng khỏe khoắn, hào hùng, lạc quan.
Các em học sinh có thể tham khảo bài phân tích chi tiết tại: Phân tích bài thơ đoàn thuyền đánh cá.
