Đề bài: Viết bài văn nghị luận xã hội bàn về vấn đề: Cần từ bỏ thói quen đổi lỗi/ né tránh trách nhiệm.
Bài làm
I.MỞ BÀI
“Tại mẹ nên con mới thế”, “Tại bạn ấy cứ đuổi nên con mới ngã”, “Tại trời mưa / tắc đường nên tôi đến muộn”, hay “Em không thể hoàn thành báo cáo vì bên A chưa cung cấp dữ liệu”… Những câu nói này cho thấy thói quen đổ lỗi, né tránh trách nhiệm đã tồn tại từ trẻ nhỏ đến người trưởng thành. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, việc không dám nhận lỗi hay trốn tránh trách nhiệm đều ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân và môi trường xung quanh. Chính vì vậy, “thói quen đổ lỗi, né tránh trách nhiệm” là một vấn đề cần được chúng ta nghiêm túc xem xét và bàn luận
II.THÂN BÀI
-Thói quen đổ lỗi/né tránh trách nhiệm là gì?
“Đổ lỗi/né tránh trách nhiệm” là hành vi con người cố tình chối bỏ lỗi lầm của mình, hoặc viện cớ do lí do khách quan, hoặc đổ tội cho người khác. Đây là một hiện tượng đáng buồn thường gặp trong cuộc sống hằng ngày.
Luận điểm 1. Phân tích các khía cạnh của vấn đề.
– Biểu hiện của thói quen đổ lỗi/né tránh trách nhiệm
+ Các nhà thầu xây dựng yếu kém, ăn bớt vật liệu khiến công trình sụp đổ, gây tai nạn, không chịu nhận trách nhiệm mà đổ lỗi do địa hình, khí hậu. VD: Vụ sập cầu Chu Va ở tỉnh Lai Châu
+ Thất bại trong cuộc sống, nhiều người đổ lỗi do hoàn cảnh khó khăn, nghèo khó mà quên mất rằng cũng nhiều người nhờ nỗ lực không ngừng mà làm giàu từ hai bàn tay trắng.
+ Học sinh lười biếng, không chăm chỉ học tập đạt kết quả kém lại đổ lỗi cho chương trình sách giáo khoa nặng nề, giáo viên dạy khó hiểu…
– Nguyên nhân của thói quen đổ lỗi/né tránh trách nhiệm
+ Do sự lười nhác, không cống hiến mà chỉ mong thụ hưởng của nhiều người. Khi nhìn thấy sai lầm của người khác hoặc bản thân gây ra sai lầm, họ vẫn vô tâm, không tích cực ngăn chặn hoặc khác phục để hạn chế tổn hại.
+ Do con người hèn nhát, không dám đối mặt với lỗi lầm của mình. Nhiều người chỉ vì quá hèn nhát, sợ hãi khi xảy ra sai lầm, họ đã trốn tránh, thoái thác trách nhiệm, đổ lối cho người khác khiến cho hậu quả của hành động ấy còn lớn hơn hậu quả do sai làm ấy gây ra.
+ Do con người ích kỉ, thiếu trách nhiệm, chỉ muốn đùn đẩy phần khó khăn cho người khác. Nhiều người chỉ biết đến lợi ích của bản thân mình, không quan tâm đến người khác. Khi sai lầm xảy ra, họ chỉ cố sức bảo vệ mình, bỏ mặc người khác dù hậu quả có thế nào đi chăng nữa. Những kẻ vô tâm ấy thường gây nên những tổn thất rất lớn cho xã hội.
+ Do lòng tham khiến cho con người mở mắt, sẵn sàng làm những việc trái với lương tâm và tìm cách đổ vạ cho người khác… Để vét đầy túi tham, nhiều kẻ đã bất chấp lương tâm, làm những việc tàn nhẫn chỉ để có được điều mình mong muốn.
– Hậu quả của thói quen đổ lỗi/né tránh trách nhiệm
+ Hiện tượng đổ lỗi gây mất đoàn kết trong tập thể, khi không ai nhận trách nhiệm về mình cứ cứ đùn đẩy cho người khác.
+ Hiện tượng đổ lỗi không giúp khắc phục hậu quả gây ra, mà trái lại càng làm việc khắc phục hậu quả thêm trì trệ, khiến hậu quả càng nghiêm trọng.
+ Hiện tượng đổ lỗi khiến chúng ta trở thành kẻ vô trách nhiệm, tự huyễn hoặc bản thân rằng mình không bao giờ sai, từ đó không thể tiến bộ, hoàn thiện mình.
+ Nếu xã hội ai cũng chỉ biết đổ lỗi mà không có tinh thần trách nhiệm, khắc phục sai lầm, thì xã hội đó sẽ trở nên trì trệ, chậm phát triển.
Luận điểm 2. Giải pháp khắc phục thói quen đổ lỗi/né tránh trách nhiệm
Dám nhận lỗi là một hành động dũng cảm, là sống có trách nhiệm đối với công việc, bản thân và người khác. Vì thế:
+ Bạn cần biết tự ý thức, có tinh thần trách nhiệm, dũng cảm nhận lỗi, sửa lỗi.
+ Gia đình, nhà trường giáo dục con em hình thành ý thức nhận lỗi; người lớn phải làm gương cho trẻ em, không ngần ngại nói “Xin lỗi” khi mình mắc sai lầm và có cách thức cụ thể, thiết thực để sửa chữa lỗi lầm.
+ Ngoài ra, bạn và mọi người cũng nên khoan dung tạo điều kiện cho người mắc sai lầm có cơ hội được sửa sai.
+ Có nhiều người khi phạm phải lỗi lầm đã hèn nhát lẫn trốn và đổ lỗi cho người khác. Với những người như thế thật đáng lên án, bạn cần góp phần phát hiện, tố giác và cần thiết phải đề xuất xử lí kịp thời.
III.KẾT BÀI
Thói quen đổ lỗi, né tránh trách nhiệm là một thói xấu cần được nhận thức và loại bỏ để mỗi người có thể phát triển, hoàn thiện bản thân. Nếu không thay đổi, thói quen này sẽ trở thành rào cản trên con đường chinh phục thành công. Đối với học sinh, bài học rút ra là cần dũng cảm nhận lỗi, tích cực khắc phục sai lầm càng sớm càng tốt, từ đó giảm thiểu những tổn hại do hành động thiếu trách nhiệm gây ra. Mỗi lỗi lầm chính là cơ hội để trưởng thành, vì vậy hãy phấn đấu vươn lên và lan tỏa thói quen chịu trách nhiệm, giúp mọi người xung quanh cùng học tập và thực hành.
