Để có được một đoạn văn Nghị luận văn học trọn vẹn, các bạn học sinh không chỉ cần hiểu được rõ ý thơ mà nhà thơ muốn gửi gắm mà còn cần khả năng diễn đạt, trình bày ý một cách gãy gọn. Đây chính là nền tảng để đoạn văn vừa đảm bảo về dung lượng, vừa thể hiện được chiều sâu.
Thích Văn học gửi tới bạn một số đoạn văn Nghị luận văn học 200 chữ thể loại thơ. Cùng đọc và tham khảo nha!
Đề 1: Cảm nhận khổ thơ đầu bài thơ “Xuân không mùa”
Một ít nắng, vài ba sương mỏng thắm,
Mấy cành xanh, năm bảy sắc yêu yêu
Thế là xuân. Tôi không hỏi chi nhiều.
Xuân đã sẵn trong lòng tôi lai láng.
Xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng;
Xuân là khi nắng rạng đến tình cờ,
Chim trên cành há mỏ hót ra thơ;
Bài làm
Mùa xuân trong khổ thơ đầu bài thơ “Xuân không mùa” của thi sĩ Xuân Diệu là một mùa xuân tươi đẹp, tràn đầy sức sống, được tác giả cảm nhận bằng tất cả sự ngạc nhiên và đón đợi. Nếu mùa xuân của Thanh Hải bắt đầu với bông hoa tím biếc giữa dòng sông xanh, thì Xuân Diệu cũng lựa chọn những hình ảnh thơ mộng không kém: “Một ít nắng, vài ba sương mỏng thắm,/ Mấy cành xanh, năm bảy sắc yêu yêu”. Quang cảnh thiên nhiên mùa xuân trong lành, vạn vật đều vui tươi được hiện lên rõ ràng trước mắt người đọc. Sự cộng hưởng của “nắng”, “sương”, “cành xanh” và “chim trên cành” cũng chính là sự hòa hợp của màu sắc và cảnh vật. Đứng trước không gian ấy, thi nhân đã cho thấy tình cảm của mình với mùa xuân chỉ với ba từ “thế là xuân”. Ông yêu mùa xuân với những gì nó vốn có – dù có ngạc nhiên nhưng vẫn luôn sẵn lòng đón đợi. Khung cảnh thiên nhiên mà Xuân Diệu đang đắm chìm ấy là khung cảnh trữ tình đầy thơ mộng với lối miêu tả đặc trưng của Xuân Diệu. Ông bày tỏ rằng mùa xuân ấy luôn hiện hữu trong lòng mình, cũng vì thế mà nó không hề tồn tại ngắn ngủi trong ba tháng. Bởi lẽ, mùa xuân ấy mang theo tình yêu với cuộc đời, thiên nhiên, đã “sẵn trong lòng tôi lai láng”. Điệp từ “xuân” như góp phần nhấn mạnh vẻ đẹp của mùa hoa lá đâm chồi và tình cảm tha thiết của tác giả. Với cách dùng từ ngữ và hình ảnh sinh động, câu thơ giàu tính nhịp điệu, Xuân Diệu đã vẽ nên một khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ đến nao lòng. Xuân Diệu từng cho rằng “Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác”. Bài thơ “Xuân không mùa” của ông không chỉ đẹp về ngôn từ, hình thức mà còn mang trong mình tình yêu thiết tha của Xuân Diệu dành cho mùa xuân và cuộc đời.
(Bài làm của bạn Linh Phương, lớp 11 – Học sinh lớp cô Ngọc Anh)
Đề 2: Cảm nhận về những đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ trong bài thơ “Lời ru trên mặt đất”
Rào rào tiếng những bầy ong
Chuyên cần là tiếng cái tằm nhả tơ
Mẹ còn đang bận đưa ru
Cái hoa bận đỏ cái hồ bận xanh
Hạt cây đang bận nảy mầm
Con quay quay có một mình ngoài kia
Ngủ đi con hãy ngủ đi
À ơi… cái ngủ đang về cùng con
Từ trong lá cỏ tươi non
Vượt lên mặt đất vẫn còn mảnh bom
Bài làm
Bài thơ “Lời ru trên mặt đất” của nhà thơ Xuân Quỳnh chính là bản hòa tấu đặc sắc của tình mẫu tử thiêng liêng và những yếu tố nghệ thuật đặc sắc. Nhà thơ Xuân Quỳnh đã khéo léo lựa chọn thể thơ lục bát nhằm giúp cho những vần thơ viết về lời ru trở nên sâu lắng, tha thiết. Kết hợp với cách ngắt nhịp 2/4 cho câu lục và 4/4 cho câu bát, Xuân Quỳnh đã thật sự gợi lên trong người đọc tình mẫu tử bao la. Những hình ảnh thiên nhiên gần gũi như “ong”, “hoa”, “hạt cây”,… đều được chọn lọc một cách kĩ càng nhằm mang đến sự giản dị, quen thuộc. Những hình ảnh ấy đã góp phần tạo ra một thế giới đa sắc, giúp lời ru của mẹ cũng trở nên tươi vui hơn. Những hình ảnh giàu sức liên tưởng cũng được sử dụng tài tình: “mảnh bom” tượng trưng cho nỗi đau, sự tàn khốc của chiến tranh; “lá cỏ tươi non” gợi đến sức sống mạnh mẽ nơi những tàn dư của bom đạn. Cách sử dụng ngôn từ của nữ nhà thơ cũng vô cùng giản dị – đã đặc tả được cảnh vật dường như trở nên yên ắng trước lời ru tha thiết của mẹ. Đúng như Xuân Diệu từng nhận định: “Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác”, nữ thi sĩ Xuân Quỳnh đã chứng minh “Lời ru trên mặt đất” là một tác phẩm như vậy. Bài thơ không chỉ thể hiện được những tình cảm tha thiết mà người mẹ dành cho con mà còn gây ấn tượng đặc biệt với những yếu tố nghệ thuật vô cùng đặc sắc.
(Bài làm của bạn Linh Phương, lớp 11 – Học sinh lớp cô Ngọc Anh)
Đề 3: Cảm nhận hình ảnh mẹ Hải âu trong bài thơ “Lời của chim hải âu” (1)
Không có một loài chim nào tự đẩy con mình từ vách núi cao xuống biển
Con yêu thương
chỉ có mẹ Hải âu thôi
đã đến lúc mẹ phải đẩy con rời tổ ấm
con đừng rúc vào ngực mẹ
đứng nhìn vào ngấn ướt trong mắt mẹ
con phải lao xuống biển
có thể gặp vô vàn hiểm nguy
nhưng con phải sống
con sẽ sống
và con tự sống
đó là bản năng tự tin của lòng dũng cảm
là môi trường sống duy nhất của con
của loài Hải âu chúng ta
nơi đó sẽ có những ngư dân
có những người thủy thủ
bạn tốt của biển cả
họ sẽ chào đón con như những chiến binh quả cảm
họ yêu quý con bằng tình yêu biển cả
nơi đó con có cả bầu trời tự do
thỏa niềm đam mê, khao khát!
Nào, con yêu thương của mẹ!
bắt đầu nhé
lao xuống
tung cánh ra
đập cánh
Và tôi đặt cược đời mình theo những cánh Hải âu
Bài làm
Trong dòng chảy văn học Việt Nam, tình mẫu tử luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho các thi sĩ. Ta cũng bắt gặp tình mẫu tử đầy đặc biệt qua hình ảnh mẹ Hải âu trong tác phẩm “Lời của chim hải âu” của nhà văn Nguyễn Đình Tâm. Chim Hải âu mẹ với sự yêu thương, lo lắng cho con được thể hiện trọn vẹn qua những dòng thơ. Chim mẹ dành cho con một tình yêu thương tha thiết, mãnh liệt và sâu sắc. Không những vậy, Hải âu mẹ chính là hiện thân cho sự nuôi dạy đầy mạnh mẽ, kiên quyết với mong muốn con sẽ trưởng thành. Dẫu đã “ngấn ướt trong mắt” với sự xót xa, không nỡ, chim Hải âu mẹ vẫn phải tự đẩy con mình rời khỏi tổ ấm hay từ vách núi cao xuống biển. Có lẽ Hải âu mẹ hiểu được quy luật khắc nghiệt cuộc sống mà luôn khích lệ con trên hành trình phía trước. Ở Hải âu mẹ là sự thúc giục con luôn bản lĩnh, tự tin để “đừng nhìn”, “đừng rúc”,… trong vùng an toàn; là niềm hi vọng, tin tưởng về tương lai tươi sáng khi “họ sẽ chào đón”,… con. Giọng thơ tâm tình, hình ảnh thơ giàu sức gợi cũng như những biện pháp tu từ đặc sắc đã góp phần thể hiện rõ tâm tư và tình cảm của chim mẹ. Qua hình tượng này, nhà thơ cũng đã thể hiện được thông điệp về sự cần thiết của lối sống tự do, dám dấn thân và chấp nhận rủi ro.
(Bài làm của bạn Trà My, lớp 12 – Học sinh học lớp cô Ngọc Anh)
Đề 4: Cảm nhận hình ảnh mẹ Hải âu trong bài thơ “Lời của chim hải âu” (2)
Bài làm
Hình ảnh mẹ Hải âu trong bài thơ “Lời của chim hải âu” đã được tác giả Nguyễn Đình Tâm khắc họa một cách rõ nét. Từ “Hải âu” trong bài thơ được viết hoa nhằm nhấn mạnh vai trò của hình tượng chính trong việc bộc lộ những cảm xúc, thông điệp. Trước tiên, mẹ Hải âu là biểu tượng cho tình mẫu tử cao đẹp. Hải âu mẹ yêu thương con một cách tha thiết, mãnh liệt nhưng tình cảm ấy có phần mạnh mẽ, kiên quyết. Hải âu mẹ sẵn sàng đẩy con xuống vách đá để hải âu con tập bay và tập săn mồi, có thể sinh tồn trong môi trường thiên nhiên khắc nghiệt. Tuy kiên quyết là thế nhưng Hải âu mẹ vẫn không khỏi lo lắng, xót xa đến mức “ngấn ướt trong mắt mẹ”. Bên cạnh đó, mẹ Hải âu còn khích lệ, tin tưởng vào hành trình phía trước của con. Đằng sau cách nói “con phải lao xuống biển”, “nhưng con phải sống” là niềm tin rằng con sẽ trở nên bản lĩnh, trưởng thành hơn. Hải âu mẹ tin vào tương lai đầy hứa hẹn khi hải âu con được những ngư dân, thủy thủ chào đón “như những chiến binh quả cảm”. Hải âu mẹ tiếp tục truyền động lực cho con khi nhắc tới “bầu trời tự do” – nơi hải âu con sống với khao khát của mình, được tự do sải cánh trên không trung. Bằng nghệ thuật nhân hóa, so sánh, ẩn dụ, tác giả Nguyễn Đình Tâm đã thành công khắc họa hình ảnh mẹ Hải âu với tình mẫu tử cao đẹp – dẫn dắt, nuôi dưỡng con một cách mạnh mẽ nhưng vẫn dịu dàng, đầy yêu thương. Qua đó, nhà thơ cũng gửi gắm những suy ngẫm về tình yêu thương, về cách sống tự lập, bản lĩnh.
(Bài làm của bạn Chi Mai, lớp 12 – Học sinh học lớp cô Ngọc Anh)
Đề 5: Cảm nhận về cảm xúc của nhân vật trữ tình trong đoạn thơ của bài thơ “Đò lèn”
Bom Mỹ dội, nhà bà tôi bay mất
đền Sòng bay, bay tuốt cả chùa chiền
thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết
bà tôi đi bán trứng ở ga Lèn
Tôi đi lính, lâu không về quê ngoại
dòng sông xưa vẫn bên lở bên bồi
khi tôi biết thương bà thì đã muộn
bà chỉ còn là một nấm cỏ thôi!
Bài làm
Qua đoạn trích “Đò lèn”, nhà thơ Nguyễn Duy đã bày tỏ tình yêu thương bà tha thiết của mình. Vì trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ nên tuổi thơ của ông đã gắn liền với tiếng bom rơi đạn nổ. Trong khổ thơ đầu, nhân vật trữ tình đã thể hiện thái độ căm phẫn khi chiến tranh đã làm “bay” mất ngôi nhà, những ngôi đền, ngôi chùa. Dẫu “thánh với Phật rủ nhau đi đâu hết” nhưng bà vẫn ở đó – trở thành vị thánh nhân với tấm lòng cao cả để nuôi dưỡng, nâng đỡ tâm hồn cháu. Dù khó khăn đến thế nào, bà với tình yêu thương bao la vẫn ngày ngày lặn lội ra ga Lèn bán trứng nuôi cháu khôn lớn. Sau này, nhà thơ trở về thăm lại quê ngoại sau khoảng thời gian “đi lính”, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc. Từ “vẫn” thể hiện cảnh quan ở quê nhà vẫn như xưa: dòng sông quê hương vẫn giữ nguyên sự mộc mạc với “bên lở bên bồi”. Duy chỉ có duy nhất một điều đã thay đổi: bà đã không còn ở đây, đã trở thành “nắm cỏ” trong sự tiếc nuối, ân hận của cháu. Nhà thơ mang trong mình sự hối hận khi đến giờ mới thấm thía sự hi sinh cao cả của bà, nhận thức được sự hữu hạn của thời gian. Dấu chấm than ở dòng thơ cuối đã nhấn mạnh tình cảm sâu sắc mà người cháu dành cho bà. Như vậy, bằng các biện pháp tu từ đặc sắc, giọng thơ trầm lắng, hình ảnh thơ giản dị, Nguyễn Duy đã thể hiện sự xót xa, trân trọng, biết ơn đối với bà và gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình cảm gia đình.
(Bài làm của bạn Bảo Ngọc, lớp 10 – Học sinh học lớp cô Ngọc Anh)
Tham khảo các bài viết khác tại đây:
Đoạn văn Nghị luận văn học 200 chữ tiêu biểu (Phần 1)
Đoạn văn Nghị luận văn học 200 chữ tiêu biểu (Phần 2)
Đoạn văn Nghị luận văn học 200 chữ tiêu biểu (Phần 3)
Xem thêm:
- Lớp văn cô Ngọc Anh trực tiếp giảng dạy tại Hà Nội: Tìm hiểu thêm
- Tham khảo sách Chuyên đề Lí luận văn học phiên bản 2025: Tủ sách Thích Văn học
- Tham khảo bộ tài liệu độc quyền của Thích Văn học siêu hot: Tài liệu
- Đón xem các bài viết mới nhất trên fanpage FB: Thích Văn Học
