Cạnh tranh là một trong những qui luật của nền kinh tế thị trường. Khi thực
hiện chuyển đổi nền kinh tế cũ sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa Việt Nam phải chấp nhận những qui luật của nền kinh tế thị trường trong đó
có qui luật cạnh tranh. Chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn trong quá trình
phát triển kinh tế nhưng bên cạnh những thành tựu đó nền kinh tế nước ta đang đối
mặt với những khó khăn thách thức to lớn. Một trong những khó khăn thách thức đó
là khả năng cạnh tranh của nền kinh tế nước ta còn yếu kém.
Đứng trước quá trình hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng (là thành viên của
ASEAN, APEC, AFTA, WTO ) thì nước ta cần có một nền kinh tế với sức cạnh
tranh đảm bảo cho quá trình phát triển kinh tế để đạt được mục đích trở thành nước
công nghiệp vào năm 2020. Muốn như vậy chúng ta cần phải nâng cao năng lực
cạnh tranh của nền kinh tế, đặc biệt cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh của các
doanh nghiệp nhà nước và tư nhân, phải phát huy các lợi thế cạnh tranh. Chúng ta
cần có một chính sách cạnh tranh đúng đắn.
Cạnh tranh là một cơ chế vận hành chủ yếu của nền kinh tế thị trường, nó là
động lực thúc đẩy kinh tế phát triển tuy vẫn có những mặt hạn chế nhưng nó không
phải là vấn đề quan trọng. Nhiều nước trên thế giới đã vận dụng tốt qui luật cạnh
tranh vào phát triển kinh tế và đã đạt được nhiều thành tựu to lớn. Từ khi đổi mới
nền kinh tế nước ta cũng đã áp dụng qui luật này và đã đạt được một số thành tựu:
Đời sống nhân dân được cải thiện, xã hội phát triển hơn, kinh tế phát triển ổn định
những lợi ích ấy chưa phải là lớn lao nhưng cũng đã giúp chúng ta định hướng cho
chính sách phát triển kinh tế.
Vậy cạnh tranh là gì? Các hình thức cạnh tranh như thế nào? Thế nào là cạnh
tranh trong nội bộ ngành và sự hình thành giá trị thị trường? Cần thực hiện những
biện pháp gì để nâng cao sức cạnh tranh đối với doanh nghiệp trong cùng một ngành?
Để giải đáp những vấn đề này trước hết chúng ta tìm hiểu khái niệm về cạnh tranh.