Đặt câu theo mẫu Ai là gì để giới thiệu về trường em? được chúng tôi sưu tầm và tổng hợp lí thuyết trong chương trình giảng dạy Tiếng Việt 2. Hi vọng rằng đây sẽ là những tài liệu hữu ích trong công tác giảng dạy và học tập của quý thầy cô và các bạn học sinh.
Câu hỏi: Đặt câu theo mẫu ai là gì để giới thiệu về trường em?
Trả lời:
– Ngôi Trường em yêu quý là trường tiểu học Lý Tự Trọng
– Trường học của em là ngôi nhà thứ hai để em được chăm sóc và học tập.
– Trường học của em là ngôi nhà thứ 2 của em
1. Các kiểu câu
Kiểu câu
Ai – là gì?
Ai – làm gì?
Ai thế nào?
Chức năng giao tiếp
Dùng để nhận định, giới thiệu về một người, một vật nào đó.
Dùng để kể về hoạt động của người, động vật hoặc vật được nhân hóa.
Dùng để miêu tả đặc điểm, tính chất hoặc trạng thái của người, vật.
Bộ phận trả lời cho câu hỏi Ai?
– Chỉ người, vật
– Trả lời cho câu hỏi Ai? Cái gì? Con gì?
-Chỉ người, động vật hoặc vật được nhân hóa.
– Trả lời câu hỏi Ai? Con gì? Ít khi trả lời câu hỏi cái gì? (trừ trường hợp sự vật ở bộ phận đứng trước được nhân hóa.)
-Chỉ người, vật.
– Trả lời câu hỏi Ai? Cái gì? Con gì?
Bộ phận trả lời cho câu hỏi là gì? (làm gì?/ thế nào?)
– Là tổ hợp của từ “là” với các từ ngữ chỉ sự vật, hoạt động, trạng thái, tính chất.
– Trả lời cho câu hỏi là gì? là ai? là con gì?
– Là từ hoặc các từ ngữ chỉ hoạt động.
– Trả lời cho câu hỏi làm gì?
– Là từ hoặc các từ ngữ chỉ đặc điểm, tính chất hoặc trạng thái.
– Trả lời cho câu hỏi thế nào?
Ví dụ
– Bạn Nam là lớp trưởng lớp tôi.
Chim công là nghệ sĩ múa của rừng xanh.
Ai?: Bạn Nam
Là gì?: Là lớp trưởng lớp tôi.
– Đàn trâu đang gặm cỏ trên cánh đồng.
Ai?: Đàn trâu
Làm gì?: đang gặm cỏ.
– Bông hoa hồng rất đẹp
– Đàn voi đi đủng đỉnh trong rừng.
Ai?: Đàn voi
Thế nào?: đi đủng đỉnh trong rừng.
2. Một số căn cứ phân biệt câu Ai thế nào?
+ Căn cứ thứ nhất:
Câu kiểu Ai thế nào? là câu có một bộ phận trả lời câu hỏi Ai? và một bộ phận trả lời câu hỏi thế nào?
+ Căn cứ thứ 2:
– Bộ phận trả lời câu hỏi Ai? là những từ chỉ sự vật cụ thể là những từ chỉ người, con vật, đồ vật, cây cối… và thường đứng ở đầu câu (đối với những câu không có phần phụ)
– Bộ phận trả lời câu hỏi thế nào? là những từ cụm từ trong đó từ chính là từ chỉ đặc điểm, tính chất (vì các em chưa biết khái niệm tính từ), từ chỉ trạng thái. Bộ phận này thường đứng sau bộ phận trả lời câu hỏi Ai?
+ Căn cứ thứ 3:
Câu kiểu Ai thế nào? thường dùng để miêu tả đặc điểm, tính chất hoặc trạng thái của người, đồ vật, con vật, cây cối, hiện tượng.
* Để kiểm tra cho chắc chắn thì đặt câu hỏi cho các bộ phận câu.
* Một số lưu ý:
– Có những câu có từ chỉ đặc điểm, tính chất, trạng thái ở phần không phải là bộ phận trả lời câu hỏi Ai? nhưng câu đó không phải là kiểu câu Ai thế nào?
VD: Đàn bò thung thăng gặm cỏ.
– Có những câu có từ chỉ hoạt động đứng trước từ chỉ đặc điểm tính chất nhưng nó vẫn là câu kiểu Ai thế nào?
VD: Quả khế này ăn rất chua.
3. Bài tập về mẫu câu “Ai là gì?”
Bài tập 1: Tìm câu kể Ai là gì? trong các đoạn văn dưới đây rồi ghi vào vở
(1) Nguyễn Tri phương là người Thừa Thiên. Hoàng Diệu là người Quảng Nam. (2) Cả hai ông đều không phải là người Hà Nội. (3) Nhưng các ông đã anh dũng hi sinh bảo vệ thành Hà Nội trong hai cuộc chiến đầu giữ thành năm 1873 và 1882. (4) Ở trung tâm Hà Nội ngày nay có hai đường phố đẹp mang tên hai ông.
(1) Ông Năm là dân ngụ cư của làng này. (2) Hồi ông mới ra chòi vịt, ông trầm lặng như một chiếc bóng.
(1) Tàu nào có hàng cần bốc lên là cần trục vươn tới. (2) Cần trục là cánh tay kì diệu của các chú công nhân.
Gợi ý làm bài:
(1) Nguyễn Tri Phương là người Thừa Thiên, (câu giới thiệu)
(2) Cả hai ông đều không phải là người Hà Nội. (câu nêu nhận định)
(1) Ông Năm là dân ngụ cư của làng này. (câu giới thiệu)
(2) Cần trục là cánh tay kì diệu của các chú công nhân, (câu nêu nhận định)
Bài tập 2: Viết đoạn văn khoảng 5 đến 7 câu có câu kể Ai là gì? để giới thiệu về các bạn trong lớp (hoặc giới thiệu từng người trong ảnh chụp gia đình em).
Gợi ý làm bài:
– Mẫu 1:
Đây là ảnh chụp gia đình mình. Người ở ngồi trên ghế này là ông nội mình. Ông là sĩ quan về hưu đấy! Ngồi bên cạnh là bà nội mình. Xem này, ở trong hình thôi mà ánh mắt của bà cũng toát lên được vẻ đẹp hiền từ. Đứng cạnh ông nội là ba mình. Người ôm vai bà nội mình là mẹ mình đấy! Trông mẹ mình thật là đẹp phải không? Cạnh mẹ mình là em gái nhỏ của mình. Bé đang là học sinh lớp 1. Và đây, là mình. Khi chụp tấm hình này mình đang học lớp ba. Trông mình thật là buồn cười!
Mẫu 2:
Đây là ảnh chụp toàn bộ gia đình tôi. Người đàn ông đứng chính giữa là ba tôi. Người ở bên cạnh ba tôi, về phía phải là mẹ tôi. Người đứng sát mẹ tôi là chị gái của tôi. Tôi là người đứng về phía trái của ba tôi.
Mẫu 3:
Đây là ảnh chụp toàn bộ gia đình tôi. Người đàn ông đứng chính giữa là ba tôi. Người ở bên cạnh ba tôi, về phía phải là mẹ tôi. Người đứng sát mẹ tôi là chị gái của tôi. Tôi là người đứng về phía trái của ba tôi. Đây là bức ảnh gia đình mà tôi thích nhất. Mỗi lần nhìn lên bức ảnh, tôi lại có động lực để học tập, rèn luyện. Tôi sẽ cố gắng trở thành một người con ngoan của gia đình.
Mẫu 4:
Ở trong phòng em có treo một bức ảnh gia đình. Đó là bức ảnh được chụp nhân dịp kỉ niệm mười lăm năm ngày cưới của bố mẹ. Cô dâu xinh xắn trong bức ảnh chính là mẹ của em. Còn bố chính là chú rể lịch lãm ngay bên cạnh. Em và em trai thì vui vẻ nắm tay bố và mẹ, cười thật là tươi. Bố bảo, nhìn trong ảnh mẹ xinh chẳng kém gì hoa hậu cả. Mỗi khi nghe bố nói vậy, mẹ lại cười tươi lắm. Cả nhà lại rộn rã tiếng cười hạnh phúc.
Mẫu 5:
Mình giới thiệu với Xuân Nhi một số thành viên trong tổ của mình nhé. Đây là bạn Thu Trang. Thu Trang là lớp trưởng lớp ta. Đây là bạn Phong. Bạn Phong là học sinh giỏi toán. Đây là bạn Tú. Bạn ấy là cây văn nghệ của lớp mình. Rồi kia là bạn Gia Hưng. Bạn ấy là thành viên trong đội tuyển bóng rổ của trưởng mình đấy. Còn mình là Thảo Chi, tổ trưởng tổ mình.
