Đã thành truyền thống vào mỗi dịp đầu Xuân, từ tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch, tiếng trống hội vật lại rộn rã vang lên tại nhiều vùng nội đô và ngoại thành Hà Nội. Hội vật truyền thống tại các địa phương không chỉ tôn vinh tinh thần thượng võ của dân tộc mà còn là cách để người dân gìn giữ và bảo tồn nét văn hóa độc đáo của quê hương.
Các giải vật dân tộc, trong đó có lễ hội vật làng Mai Động, được khai mạc với keo vật độc đáo, đó là keo “vật thờ”. Keo “vật thờ” thường chỉ dành cho những lão đô cao tuổi có đức, có tài, được chọn để giới thiệu miếng đánh “vật thờ” với người xem.
Đây là 1 nếp nghĩ mang đậm tinh thần thượng võ của người dân nơi đây. Bởi vậy, từ xưa đến nay, sới vật làng Mai Động nổi tiếng khắp nơi và là 1 trong những sới vật hội tụ nhiều đô vật Hà Nội cũng như các tỉnh thành khác tới thi đấu, giao lưu.
Tôi được biết vật Mai Động là 1 nét văn hóa cổ xưa, đặc biệt trong nội thành Hà Nội. Mai Động vẫn luôn giữ được nét truyền thống đó và các dịp đầu Xuân hằng năm tôi tham dự đều đặn. Đây cũng là 1 hình thức góp vui cho làng và cũng là 1 cách để rèn luyện sức khỏe, có thêm thể lực để bắt đầu mùa giải mới. Ban Tổ chức rất bài bản và chuyên nghiệp, khán giả xem hội vật cũng rất vui, cổ vũ nhiệt tình nên các đô vật rất hăng hái và thi đấu rất sung.
Cùng với hội vật làng Mai Động, hàng loạt hội vật nổi tiếng khác cũng được tổ chức, như: Làng Triều Khúc (huyện Thanh Trì); Làng Bùng (Phùng Xá, huyện Thạch Thất); làng Khu Ba (Đồng Trúc, huyện Thạch Thất); làng Đông Lao (Đông La, huyện Hoài Đức); làng Nành (xã Ninh Hiệp, huyện Gia Lâm) …
Tùy theo mỗi địa phương, Ban tổ chức sẽ dựa theo chiều cao, cân nặng, hoặc tuổi tác của đô vật mà chia cặp thi đấu. Ở một số hội còn có sới vật nữ, thu hút sự theo dõi của đông đảo người dân. Tại hội vật xã Phượng Sơn, ở huyện Quốc Oai, các đô vật thi đấu thành cặp, theo độ tuổi, từ thiếu niên đến trên 18 tuổi. Với tinh thần thượng võ, các đô vật đã cống hiến cho người xem những pha thi đấu gay cấn, đẹp mắt.
Trong không khí đầu xuân, được tham gia hội vật tôi thấy rất phấn khởi. Rất vui khi hội làng tổ chức được hội vật quy mô như thế này.
Ở hội vật, người lớn dạy trẻ nhỏ, người già truyền bí quyết cho con cháu. Đặc biệt, với những lão đô, hội vật không chỉ là 1 cuộc thi đấu mà còn là nơi để truyền dạy truyền thống của địa phương và giáo dục tinh thần thượng võ cho những lớp trẻ đi sau. Bởi vậy, từ những hội vật truyền thống này, nhiều đô vật chuyên nghiệp từ cấp địa phương cho tới quốc gia đã thành danh.
Ông Nguyễn Đức Thịnh, Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao huyện Quốc Oai, cho biết: “Đã rất nhiều năm rồi, trên địa bàn huyện Quốc Oai, các sới vật của các làng xã, thị trấn đã tổ chức được các sới vật rất sôi động, từ đó thu hút được nhiều vận động viên, trong đó có những kiện tướng quốc gia, các đô vật quốc tế cũng tham gia. Từ Tết đến nay, ở huyện Quốc Oai đã và đang có khoảng 6 sới vật đầu Xuân, thu hút nhân dân đến rất đông.”
Các sới vật luôn gắn liền với các lễ hội truyền thống của mỗi làng, xã, do đó, đấu vật không chỉ là 1 trò vui trong phần hội mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa của mỗi địa phương. Đây là nơi người dân không chỉ thể hiện tinh thần thượng võ, mà còn gửi gắm mong muốn mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, hạnh phúc đến với mọi người trong một năm mới.
