Giờ lướt mạng xã hội là kiểu gì cũng có vài giây phút ta “phát lú” theo dân mạng bởi những câu hỏi trời ơi đất hỡi. Như mới đây, trong một group kín trên Facebook lan truyền bài đăng chia sẻ hình ảnh một vật dụng bếp quen thuộc cùng câu trần tình: “Em có thắc mắc từ nhỏ tới giờ, không biết cái giống cái xẻng để múc đồ ăn này tên gọi của nó là gì các bác nhỉ?”
Tưởng đâu chỉ là câu hỏi vu vơ cho vui, ấy vậy mà “chiếc xẻng bếp” thần thánh này ngay lập tức khiến dân mạng phải “vò đầu bứt tóc” vì nghĩ mãi chẳng biết nên gọi là gì cho đúng. Đã vậy sau khi đọc xong hàng loạt bình luận từ dân tình bên dưới, ai cũng càng “phát lú” thêm. Điểm danh sơ sơ thử nhé:
– Ha My: “Chưa một lần gọi tên và chưa thắc mắc bao giờ, tự dưng coi cái hình xong giờ cũng phải vào hóng cho bằng được!”
– Minh Phuc Ho: “Mẹ tao thường kêu lấy cái xêu mà lật trứng. Tao ngớ người vài phút sau khi loại trừ hết mấy đồ dùng có tên rõ ràng ra mới hiểu cái xêu là cái này.”
– Tung Lam Pham: “Miền Nam gọi là cái sạn, còn hình như ngoài Bắc thì mình vẫn gọi là xẻng?”
– Hồng Ngọc: “Nhà em gọi là cái xuổng các bác ạ!”
– Quynh Tran: “Sao mình là người miền Nam mà không bao giờ gọi cái sạn như mọi người nhỉ? Toàn gọi là cái sủn thôi!”
– Thanh Trúc: “Nhà em hay gọi là cái xủn, em cũng không hiểu sao gọi vậy luôn…”
– Hồng Tuyết: “Em cũng gọi là cái xẻng và mẹ em thường chọc rằng lấy cái xẻng ra xúc đất mà ăn đi. Vâng em là người miền Tây đấy nhé!”
– Văn Nguyên: “Nhà tôi thì gọi là cái muôi phẳng.”
– Hà Trần Minh Phương: “Còn tao thì thường gọi là cái spatula theo tiếng Anh.”
Xẻng, xuổng, sạn, xêu, xủn, muôi phẳng, đồ múc, vá lỗ,… đều là những cái tên “gây lú” mà dân mạng đưa ra để gọi tên vật dụng này. Tất nhiên mỗi gia đình, mỗi vùng miền đều có cách phân biệt khác nhau, và đây có lẽ cũng là thứ chẳng mấy ai quan tâm thường ngày sẽ gọi như thế nào, cho tới khi… được hỏi ra mới vỡ lẽ?!
Theo Wikipedia, muỗng hoặc thìa (muỗng nhỏ), muôi (vá, theo phương ngữ miền Nam) là một dụng cụ gồm có hai phần: một phần lõm và bè ra, có thể hình tròn hoặc là trái xoan, gắn chặt vào một cán cầm. Tác dụng chủ yếu của thìa là xúc thức ăn. Ngoài ra, thìa còn có thể được sử dụng như là một dụng cụ để múc, trộn, khuấy thực phẩm hoặc các nguyên nhiên liệu khác. Ngày nay, thìa có thể được làm từ kim loại, gỗ, sành sứ hoặc nhựa.
Như vậy có thể thấy nếu gọi vật dụng này là “muỗng”, “thìa”, “muôi” hay “vá” thì chưa hoàn toàn thuyết phục, bởi nó đa số không có phần lõm vào bên trong. Riêng từ “xẻng” thì có vẻ được gọi phổ biến cũng như chính xác hơn, vì nếu biết hình dáng của cây xẻng xúc đất bạn dễ liên tưởng ngay đến đồ dùng bếp quen thuộc này.
Dù gọi là gì đi chăng nữa, nhờ nó mà ta lại biết thêm nhiều cách gọi độc lạ trong ngôn ngữ từng địa phương và gia đình bạn nhỉ?
